The Abbasid Caliphate's View of Its Geography in the Context of Security and Economy


Sipahioğlu A. Y.

DİN VE COĞRAFYA SEMPOZYUMU I Erken Dönem İslam Kültüründe Coğrafya Algısı (H. I-IV Asırlar), Çorum, Turkey, 5 - 06 October 2023, pp.80-81

  • Publication Type: Conference Paper / Summary Text
  • City: Çorum
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.80-81
  • Ataturk University Affiliated: Yes

Abstract

States rise on the foundations provided by the geographies on which they are built. These foundations not only provide a state with the economic conditions to sustain itself, but also have the characteristics that determine its existence. Being aware of this situation, while determining their borders and building their roads and fortresses, the rulers aim both to improve their economic conditions and to protect themselves against their enemies. As a natural consequence of these propositions, it is possible to claim that every state may have a geographical consciousness. Based on this assumption, our paper aims to discuss the geographical perception of the Abbasid Caliphate, which constituted the last political link of the early period of Islam, during the period in which it maintained its power. In this paper, which aims to describe how the Abbasids viewed their geographical areas during the first two centuries of their long rule, we will review general historical works, geographical works, and specialized works (history of the viziers, etc.) written in the relevant period and discuss the Caliphate's view of the geography it ruled. Here, we will try to analyze the sentences of a ruler directly expressing how he saw the geography in some places, and in other places we will try to analyze the situations that we assume show where that geography sits in the perception of the state. Our paper aims to review the relationship between geography and power, which has been partially discussed in the literature, on the basis of perception. In this way, we think that it will be possible to a certain extent to understand how the actors of power saw the process of the political dissolution of the caliphate, which is seen as an important issue for the early periods of Islamic history. A perception-based analysis of the processes that marked the Abbasid history and were seen as political disintegration will enable us to depict a medium in which power pursued a policy based on security and economic returns. We can say that the results can provide a basis for interpretations other than the existing ideas on many issues regarding the caliphate's power process. In particular, we can claim that the idea that the government may have looked at the geography it ruled through a cost/benefit syllogism will produce a picture outside the basic historical views on this period.

Devletler kuruldukları coğrafyaların sağladığı temeller üzerinde yükselirler. Bu temeller bir devlete kendisini ayakta tutacak iktisadi koşulları sağladığı gibi onun var oluşunu belirleyen özelliklere de sahiptir. İktidarlar bu durumun bilincinde olarak sınırlarını belirleyip yollarını ve kalelerini inşa ederken hem iktisadi koşullarını geliştirmeyi hem de düşmanlarına karşı korunmayı hedefler. Bu önermelerin doğal bir sonucu olarak her devletin bir coğrafya bilinci olabileceğini iddia etmemiz mümkündür. Bildirimiz bu varsayımdan hareketle İslam’ın erken döneminin siyasi anlamda son halkasını teşkil eden Abbâsî Hilâfetinin iktidarını muhafaza ettiği süreçte sahip olduğu coğrafya algısını tartışmayı amaçlamaktadır. Abbâsîlerin uzun süren iktidarının ilk iki asrını teşkil eden süreçte kendi coğrafi alanlarını nasıl gördüğünü betimlemeyi hedeflediğimiz bu tebliğde; ilgili dönemde kaleme alınmış genel tarih eserleri, coğrafya eserleri ve özel konulu (vezirler tarihi vb.) eserleri gözden geçirerek hilâfetin yönettiği coğrafyaya bakışını konu edineceğiz. Burada kimi yerde bir yöneticinin coğrafyayı nasıl gördüğünü ifade eden cümleleri kimi yerde ise o coğrafyanın devletin algısında nereye oturduğunu gösterdiğini varsaydığımız durumları analiz etmeye çalışacağız. Tebliğimiz literatürde kısmen konu edinilen coğrafya ve iktidar ilişkisini algı temelli gözden geçirmeyi amaçlamaktadır. Bu sayede İslam tarihinin erken dönemleri için önemli bir mesele olarak görülen hilâfetin siyasi çözülmesi sürecinde iktidar aktörlerinin süreci nasıl gördüklerini anlamanın belirli oranda mümkün olacağını düşünüyoruz. Abbâsî tarihine damgasını vuran ve siyasi parçalanma olarak görülen süreçlerin algı temelli incelenmesi iktidarın; güvenlik ve iktisadi getiri üzerinden bir siyaset güttüğü bir vasatı tasvir etmemizi sağlayacaktır. Ortaya çıkan sonuçların hilâfetin iktidar sürecine dair pek çok konuda var olan fikirlerin dışında yorumlara temel sağlayabileceğini söyleyebiliriz. Özellikle iktidarın yönettiği coğrafyaya bir fayda/maliyet kıyası üzerinden bakıyor olabileceği düşüncesinin bu döneme ilişkin temel tarihsel görüşlerin dışında bir tablo üreteceğini iddia edebiliriz.