İlahi Azap Açısından Tabii Afetler


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslâm Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: PERMİN KILINÇ BAYRAK

Danışman: Fikret Gedikli

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, deprem, sel, fırtına gibi tabii afetlerin "ilahî bir azap" olup olmadığını konu edinmektedir. Giriş ve üç bölümden oluşan araştırma, dünyada süregelen tabii afetleri bilimsel ve nakli bilgiler açısından ele almaktadır. Araştırmanın birinci bölümünde tabii afetler, afet alanına özgü temel kaynaklar ile ulusal ve küresel ölçekte alanla ilgili akademik çalışmalardan yararlanılarak irdelenmiş; afetlerin oluşumu, nedenleri, etkileri ve bunların önlenmesi adına bilimsel olarak geliştirilen yenilikler ve zarar azaltıcı yöntemler incelenmiştir. Ayrıca dünyada günümüze kadar meydana gelmiş can ve mal kaybı açısından önemli olan bazı afetler; bunları kaydeden tarihi kaynaklar, haber siteleri ve gazetelerden yararlanılarak etkileri ve sonuçları araştırılmıştır. İkinci bölümde tabii afetlerin insanlar tarafından nasıl anlamlandırıldığı araştırılmış, bu sürecin dini anlamlandırma boyutu üzerinde durulmuş ve tabii afetlerin insanların zihnindeki Allah tasavvurunu oluşturmada ne denli etkili olduğu müşahede edilmiştir. Bununla birlikte insandaki Allah tasavvurunun, onun içine doğduğu kültür ve dini izahlar sistemi ile şekillendiği tespit edilmiş, dini izahlar sisteminin sübjektif yönleri olabileceği açıklanmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde ise konu, Kur'ân açısından ele alınmıştır. Kur'ân'da ilahi birer azap olarak öne çıkan helak hadiselerini, insanların dünyada süregelen tabii afetlerle ilişkilendirmesi sorunundan yola çıkarak, Kur'ân'da bahsi geçen helak hadiseleri, sebepleri ve oluşum özellikleri incelenmiştir. Bu doğrultuda helak hadiseleri ile tabii afetler karşılaştırmalı olarak ele alınmış ve sonuçta her iki oluşum arasında hem sebep hem de oluşum özellikleri açısından doğrudan bir ilişki kurulamayacağı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: İlahi azap, Tabii afet, Helak, Allah, Kur'an, Bilim, İnsan, Dünya.