Oral ve parenteral demir tedavisi alandemir eksikliği anemili olgularda oksidatifstres ve genotoksisite potansiyelininaraştırılması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZLEM KİKİ

Danışman: Nuri Bakan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Demir eksikliği anemisi dünyada en sık rastlanan bir sağlık sorunu olup, tedavisinde oral veya parenteral demir uygulanmaktadır. Mevcut çalışmada demir eksikliği anemisi olan şahıslarda parenteral ve oral demir tedavisinin oksidatif stress ve antioksidan sistem ile ilgili bazı belirteçler, toplam oksidan durum (TOD), toplam antioksidan kapasite (TAK) ve genotoksisite potansiyeli üzerine olan etkinin araştırılması amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Demir eksikliği anemili 20 kadın hastaya parenteral demir karboksi maltoz ve 20 kadın hastaya da oral demir sülfat uygulandı. Uygulama öncesi ve bir saat sonrasında alınan kan örneklerinden serum SOD, GPx, CAT, MDA. TAK, TOD değerleri spektrofotometrik olarak tayin edildi. Ayrıca mikroçekirdek analizi yapılarak genotoksisite potansiyeli araştırıldı. Bulgular: Oral tedavi uygulanan hastalarda tedavi öncesi ve sonrası serum GPx, SOD, MDA, TAK değerleri ve mikroçelirdek (MÇ) indekslerinde anlamlı olarak farklı değildi. Fakat tedavi sonrası CAT ve TOD düzeyleri tedavi öncesine göre azalmıştı (p˂0.05). Öte yandan i.v. demir tedavisi uygulanan hastalarda tedavi sonrası serum SOD ve MDA düzeyleri, tedavi öncesine göre daha yüksekti (sırasıyla p˂0.05 ve p<0.01). Bu hasta grubunda ayrıca tedavi sonrası TAK, TOD ve MÇ indeksleri de tedavi öncesine göre artmıştı (p˂0.05). Sonuç: Parenteral demir tedavisi uygulanan demir eksikliği anemisi olgularında oksidatif stres, antioksidan kapasite ve genotoksisite potansiyeli artmış iken, oral demir tedavisi ile oksidatif stres yanıtı ve genotoksisite oluşumu gözlenmemiştir.