Protest sanat bağlamında grafiti


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Resim Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMET BALIK

Danışman: Mehmet Ferruh Haşıloğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sanat tarihinde birçok sanatçının protest eserler verdiği görülmektedir. Bu sanatçılar çoğu zaman savaşa ve her türlü şiddete karşı isyan ve başkaldırı niteliğinde eserler vermiştir. Protest sanatın dinamiklerine baktığımızda, sanatçıyı harekete geçiren etkenin sanatçının düşünce yapısına göre haksız ve yersiz olan düşünceye başkaldırmak olduğunu görmekteyiz. Sanatçılar ürettikleri protest eserlerde yegâne amaç olarak, kitleleri mücadele etmeye davet etmeyi benimsemişlerdir. Sanat tarihini incelediğimizde Picasso'nun ünlü "Guernica" eseri de bu amaca hizmet eden en önemli protest çalışmalardan biridir. Sanat, gerek kendi içerisinde çeşitli olguları sorgulayarak, gerekse sorgulamalar neticesinde bu olguları yıkarak gelişimine devam etmektedir. Sanatın toplumsal olaylardan beslendiği de tarih boyunca var olan bir gerçekliktir. Sanatçı, kimi zaman eserleri vasıtasıyla toplumsal olayları eleştirirken; kimi zamanda toplumdaki gelişmeleri kendi bakış açısıyla değerlendirmektedir. Bazı sanatçılar, eleştirilerini daha ileri ve özgür boyutlara taşır. Bu bağlamda, sanat galerilerini reddeden, sanatın kurumsallaşmasına karşı çıkan bir akım olan protest sanat akımı, toplumsal gelişmelere yaklaşımını yine toplumun sıkça bulunduğu kamusal alanlarda sergilemeyi tercih eder. Protest sanatçılar eserlerini göz önü sayılabilecek, kolay erişebilecek yerlerde sergilerler. Böylece sanatçı ve seyirci arasında hiçbir aracı bulunmaz. Sonuç olarak; sanatçı eserini geniş kitlelere istediği şekilde ulaştırmış olur. Bu çalışmada, tez konusu olarak 'protest sanat bağlamında grafiti sanatı', ele alınarak araştırılmıştır. Bu bağlamda aktivist sanat ve sanatçılarının sergilediği protest tutum incelenerek grafiti sanatıyla olan etkileşimi ele alınmaktadır. Ayrıca protest sanatın Türkiye'de ve Dünya'daki örneklerine değinilmiş ve aynı zamanda Türkiye'de grafiti sanatına gönül vermiş sanatçılara ulaşılarak eserleri ve sanat anlayışlarıyla ilgili röportajlar gerçekleştirilip teze eklenmiştir. Anahtar Kelimeler: Protest sanat, grafiti sanatı, aktivist sanat, kamusal sanat