Bakım Merkezinde Yaşayan Yaşlılarda Sağlık Amaçlı Egzersiz Uygulamasının Depresyon Düzeyi ve Bazı Hormon Durumları Üzerine Etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Spor Bilimleri Fakültesi, Antrenörlük Eğitimi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Muhammet Polat
Danışman: Fatmanur Er
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Düzenli egzersiz yaşlanmaya bağlı fonksiyonel kapasiteyi bozan fizyolojik değişiklikleri yavaşlatır ve benlik kavramı, öz yeterlilik, beden imajı, ruh hali gibi psikolojik unsurları iyileştirir. Bu çalışmanın amacı sağlık amaçlı egzersiz uygulamasının yaşlıların depresyon düzeyi ve adrenokortikotropik hormon (ACTH), kortizol, serotonin, insülin benzeri büyüme faktörü (IGF-1) hormonları üzerindeki etkisini incelemektedir. Materyal ve Metot: Çalışmanın deneklerini Çınar 2 Bakım Merkezi Çekmeköy ve Sultanbeyli şubelerinde ikamet etmekte olan toplam 29 sedanter yaşlı oluşturmaktadır. Bunların 16'sı deney grubunu (11 erkek 5 kadın) 13'ü de kontrol gurubunu (8 erkek 5 kadın) oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı doğrultusunda deney ve kontrol grubuna egzersiz öncesi ve sonrası Beck Depresyon Ölçeği uygulanmış ve ACTH, kortizol, serotonin, IGF-1 düzeylerinin analiz edilmesi için kan numuneleri alınmıştır. Veriler IBM SPSSfor Windows 20. Versiyonu ile analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmada deney grubunun ACTH değerleri egzersiz sonrasında egzersiz öncesi değerlere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük (p<,05), serotonin düzeyi ise egzersiz sonrasında egzersiz öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<,001). Çalışmada deney grubunun depresyon düzeyi, egzersiz sonrası egzersiz öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı seviyede azalırken (p<,001) kontrol grubunun egzersiz sonrası depresyon düzeyi egzersiz öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı seviyede arttığı gözlenmiştir (p<,05). Çalışmada deney grubunun egzersiz sonrası depresyon düzeyi ile ACTH ve IGF-1, serotonin ile IGF-1 değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<,001). Sonuç: 12 haftalık sağlık amaçlı uygulanan egzersiz programının yaşlıların depresyon düzeyleri ile ACTH ve kortizol düzeyini azalttığı, serotonin ve IGF-1 düzeylerini ise artırdığı bulunmuştur. Bu sonuçlar doğrultusunda egzersizin organizmanın stresle baş etmesini kolaylaştıracak bir takım kronik cevaplar oluşturarak, yaşa bağlı bazı hormonal değişimleri ve depresyon gibi psikolojik etkileri iyileştirmede faydalı olduğunu söyleyebiliriz.