Fumigasyon yöntemi ile tarihi tekstil eserlerin restorasyon ve konservasyon uygulamaları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RABİA GENÇ
Danışman: Fatma Zehra Çakıcı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kars Müze Müdürlüğü envanterine kayıtlı 19.yy sonu ve 20. yy dönemi sanatsal değer sahip 6 adet tekstil eserde yoğun olarak gözlenen biyolojik bozulmaların (mikroorganizma-böcek) belgeleme teşhis ve analiz çalışmaları sonucunda; atmosferik gaz ile fumigasyon çadırı uygulaması ile önleyici korumaya katkılarının ve veriler ışığında biyolojik bozulmaların tekstil eserleri üzerinden en az müdahale ile zarar vermeden uzaklaştırılmasında kesin sonuçlar elde edilmesi hedeflenmektedir. Yöntem: Bu çalışmada deneysel metodoloji kullanılmıştır. İncelemeler sonucunda biyolojik bozulmaların yoğun olduğu eserler belirlenerek bu eserler üzerinde belgeleme ile analiz işlemleri sonucunda belirlenen gruplarda dondurucu ve atmosferik gaz (azot) çadırında fumigasyon uygulamaları yapılarak elde edilen veri sonuçları karşılaştırılmıştır. Bulgular: Yapılan uygulamalar sonucunda; çalışmaya konu olan eserlerde görülen biyolojik bozulmalardaki böcek türlerinin Tineola-bisselliella olduğu anlaşılmıştır. Uygulama yöntemlerinin sonuçları fiziksel, kimyasal ve hammadde özelliklerine göre incelenmiştir. Aynı dönemlere ait olan ve dondurucu yönteminin uygulandığı 3 adet yün eserin spektrofotometre analiz sonucundaki renk farklılıklarının 1.5-3.0 aralığın da olduğu ve fiziksel özellikleri açısından eserin hasarlı alanlarındaki liflerde kırılmalar ve ayrılmalarının aynı olduğu tespit edilmiştir. Atmosferik gaz (Azot) uygulamasına tabi tutulan 3 adet yün eserin spektrofotometre analiz sonucundaki renk farklılıklarının 0.8-2.0 aralığında olduğu, fiziksel özellikleri açısından önemli bir farklılık tespit edilmemiştir. Sonuç: Yapılan çalışma kapsamında seçilen eserlerin biyolojik bozulmaları, fiziksel ve kimyasal durumları incelenerek dondurucu ve atmosferik gaz (azot) uygulama yöntemleri belirlenmiştir. Uygulama sonucunda yapılan analiz verileri ışığında eserlerde görülen biyolojik bozulmalarda en az zarar ve müdahale yöntemi belirlenmiştir. Bu uygulama yöntemiyle eserlere en az müdahale ile korumanın gerçekleştirilmesi ve eserlerin stabil durumlarının korunması hedeflenmiştir. Ayrıca sonuç kısmında konunun öneminden bahisle gerekli önerilere ve görüşlere yer verilmiştir.