Sedef hastalarında içselleştirilmiş damgalanma ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İç Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEDRİYE CANSU DEMİRKIRAN
Danışman: Emine Kıyak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sedef Hastalarında İçselleştirilmiş Damgalanma ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi Amaç: Bu araştırma sedef hastalarında içselleştirilmiş damgalanma ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi amacıyla yapıldı. Materyal ve Metot: Araştırma Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Deri ve Zührevi Hastalıklar Polikliniğine Mart 2018 – Şubat 2019 tarihleri arasında gelen 222 sedef hastası ile yapıldı. Verilerin toplanmasında; hasta özelliklerini içeren soru formu, Psoriasiste İçselleştirilmiş Damgalanma ve Dermatolojik Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelikler, bağımsız gruplarda t testi, varyans analizi, Pearson ve Spearman korelasyon analizi kullanıldı. Bulgular: Sedef hastalarında içselleştirilmiş damgalanma puan ortalamasının 78.41±23.14 olduğu bulundu. Hastaların içselleştirilmiş damgalanma alt boyut puan ortalamalarından yabancılaşma 16.87±5.45, kalıp yargıların onaylanması 17.60±5.44, algılanan ayrımcılık 13.46±3.92, sosyal geri çekilme 16.86±5.54 ve damgalanmaya karşı direncin 13.60±3.70 olduğu bulundu. Hastaların içselleştirilmiş damgalanma ve alt boyut puanları ile yaşam kalitesi puanları arasında pozitif yönlü orta düzeyde ilişki olduğu bulundu (p<0.05). Hastaneye tedavi ve yakınma için gelen, tedaviyi düzenli kullanmayan, başka hastalığı, sedef artriti ve ailesinde sedef hastası olan, sigara içen, psikolojik durumu, fizyolojik ve cinsel sağlığı, aile, iş ve sosyal yaşamı etkilenen hastaların içselleştirilmiş damgalanma ve yaşam kalitesi puan ortalamalarının önemli bir şekilde yüksek olduğu bulundu (p<0.05). Hastaların yaşı ve hastalık süresi ile içselleştirilmiş damgalanma ve yaşam kalitesi puanları arasında pozitif yönlü düşük düzeyde ilişki olduğu bulundu (p<0.05). Sonuç: Sedef hastalarında içselleştirilmiş damgalanmanın fazla, yaşam kalitesinin düşük olduğu tespit edildi. Hastaların yaşam kalitesi düştükçe içselleştirilmiş damgalanma, yabancılaşma, kalıp yargıların onaylanması, algılanan ayrımcılık, sosyal geri çekilme ve damgalanmaya karşı direcin arttığı bulundu. Hastaneye tedavi ve yakınma için gelen, tedaviyi düzenli kullanmayan, başka hastalığı, sedef artriti ve ailesinde sedef hastası olan sigara içen, psikolojik durumu, fizyolojik ve cinsel sağlığı, iş, aile ve sosyal yaşamı etkilenen hastalarda içselleştirilmiş damgalanmanın fazla, yaşam kalitesinin düşük olduğu tespit edildi. Hastalık süresi ve yaş arttıkça içselleştirilmiş damgalanmanın arttığı, yaşam kalitesinin düştüğü tespit edildi. Anahtar Kelimeler: İçselleştirilmiş damgalanma, sedef hastalığı, yaşam kalitesi, hemşire