Akıllı ambalajlamada kullanılması için rosa pimpinellifoli L antosiyaninleri içeren jelatin bazlı kolorimetrik gösterge geliştirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Veteriner Gıda Hijyeni Ve Teknolojisi Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELTEM ÖZER
Danışman: Alper Baran
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu tez çalışmasında, jelatin ve antosiyanin ekstraksiyonu yapılmış kara kuşburnu (Rosa pimpinellifolia L.) özütü kullanılarak gıda ambalaj uygulamalarına yönelik pH'ya duyarlı akıllı yenilebilir filmler geliştirilmiştir. Filmlerin fiziksel, mekanik, yapısal ve antioksidan özellikleri farklı özüt konsantrasyonlarında değerlendirilmiş; gökkuşağı alabalığında (Oncorhynchus mykiss) bozulma sürecine verdikleri tepkiler kalite parametreleri üzerinden incelenmiştir. Ayrıca, kara kuşburnu kaynaklı antosiyaninlerin AAPH ile indüklenen oksidatif stres koşullarında zebra balığı (Danio rerio) embriyoları üzerindeki biyolojik etkileri araştırılmıştır. Materyal ve Metot: Jelatin bazlı yenilebilir filmler, farklı konsantrasyonlarda kara kuşburnu özütü kullanılarak hazırlanmıştır. Filmlerin kalınlık, renk, mekanik özellikler, suya karşı davranışları, su buharı geçirgenliği ve antioksidan aktiviteleri belirlenmiş; yapısal özellikler FTIR, XRD ve SEM analizleri ile incelenmiştir. Filmlerin pH duyarlılığı ve tazelik indikatörü potansiyeli, gökkuşağı alabalığı örneklerinde depolama süresince pH, toplam canlı bakteri sayısı (TVC) ve renk değişimleri ile değerlendirilmiştir. Biyolojik etki, toplam 450 zebra balığı larvası kullanılarak hayatta kalma, yumurtadan çıkma, morfometrik parametreler ve ROS analizleri ile değerlendirilmiş; deneyler üç biyolojik ve üç teknik tekrar şeklinde yürütülmüştür. Bulgular: Kara kuşburnu özütü ilavesinin jelatin bazlı filmlerin renk özelliklerini, mekanik dayanımını ve antioksidan kapasitesini konsantrasyona bağlı olarak etkilediği belirlenmiştir. Özüt içeren filmlerin pH'ya duyarlı renk değişimleri gösterdiği ve balık örneklerinde depolama süresi boyunca bozulma ile ilişkili kalite parametrelerini yansıttığı gözlenmiştir. Zebra balığı embriyolarında AAPH uygulamasıyla indüklenen oksidatif stresin, kara kuşburnu özütü uygulamasıyla azaldığı; hayatta kalma oranları, morfometrik ölçümler ve ROS düzeyleri açısından iyileştirici etkiler ortaya koyduğu saptanmıştır. Sonuç: Bu çalışma, doğal antosiyanin kaynaklarının hem gıda ambalaj teknolojileri hem de biyolojik uygulamalarda fonksiyonel kullanım potansiyelini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Akıllı ambalaj, antosiyanin, oksidatif stres, pH'ya duyarlı ambalaj, zebra balığı