AL-ADİM HAVZASI HİDROLOJİK MODELİNİN KURULMASI VE AL-ADİM BARAJ REZERVUARININ İŞLETME ÇALIŞMASI

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ali Ahmed Abdulhadi ABDULMAWJOOD

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Selim ŞENGÜL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Al-adim Havzası, kısıtlı gözlem gerçekleştirilen bir havza örneği olarak alınmıştır ve debi tahminleri için gerekli meteorolojik verilerden sadece yağış yükseklikleri kullanılmıştır. Al-adim Barajı Dicle Nehri'nin bir kolu olan Al-adim kolu üzerinde kurulmuş olup Irak'ın Diyala ilinde bulunmaktadır. Havza sınırları üç ilde (Kerkük, Süleymaniye ve Diyala) yer almaktadır. HEC-HMS programı yardımıyla kurulan hidrolojik modelde SCS Yüzey Akış Eğri Numarası (CN) yöntemi ile akım tahminleri elde edilmiştir. CN hesaplamak için arazi kullanımı/örtüsü ve toprak tipi haritaları WMS programı kullanılarak temin edilmiş ve işlenmiştir. Ayrıca Al-adim Barajı rezervuar işletme çalışmalarını gerçekleştirebilmek ve hidroelektrik enerji potansiyelinin belirlenebilmesi amacıyla MATLAB programında bir simülasyon modeli geliştirilmiştir. Havza model sonuçlarının ve rezervuar işletme çalışmalarının sonuçları r2 ve NSE istatistiksel dağılımları ile değerlendirilmiş olup güvenilir sonuçlar elde edilmiştir. Havza modeli için r2=0.888, NSE=0.874 değerleri elde edilmiştir. Rezervuar işletme çalışmaları için geliştirilen Simülasyon Model'ine girilen HEC-HMS'den elde edilen aylık akım debileri ile gözlenmiş debiler kullanılarak elde edilen değerlerin sonuçları arasında kurulan r2 ve NSE değerlerinin her ikisi de 0.93'den büyük çıkmıştır. HEC-HMS'den elde edilen yeterli güvenilirlikteki çıktıların MATLAB'da kurulan simülasyon modelinde farklı alternatif hidrolojik senaryolar için girdi olarak kullanılabileceği belirlenmiştir.