Ehram Dokumasının Giyilebilir Sanat Bağlamında Tekstil Heykeline Dönüştürülmesi


SARİ S. (Yürütücü), ÇİMOĞLU G.

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Y.Lisans, 2026 - Devam Ediyor

  • Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
  • Destek Programı: BAP Y.Lisans
  • Başlama Tarihi: Mayıs 2026
  • Bitiş Tarihi: Devam ediyor

Proje Özeti

Bu çalışma, geleneksel ehram dokumasının giyilebilir sanat bağlamında yeniden ele alınarak tekstil heykeline dönüştürülmesini amaçlamaktadır. Ehram dokuması, yüzyıllardır Anadolu’nun önemli kültürel miras unsurlarından biri olarak varlığını sürdürmüş; ancak modern üretim teknikleri ve değişen tüketim alışkanlıkları nedeniyle günümüzde giderek kullanım alanını yitirmeye başlamıştır. Bu bağlamda araştırma, söz konusu dokumanın yalnızca geleneksel bir tekstil ürünü olarak değil çağdaş sanat ve tasarım pratikleri içerisinde “tekstil heykeli” bağlamında yeni bir form da yorumlanarak değerlendirilmesini hedeflemektedir.

Araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş; literatür taraması, saha araştırmaları ve uygulamalı/deneysel sanat-atölye çalışmaları birlikte yürütülmüştür. Ehram dokumasının yapısal özellikleri; malzeme davranışı, yüzey etkileri ve biçimlendirme potansiyeli açısından analiz edilmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda dokuma yüzeyler; katlama, sertleştirme, germe ve hacimlendirme teknikleri kullanılarak üç boyutlu formlara dönüştürülmüş ve beden–mekan ilişkisi çerçevesinde giyilebilir sanat nesnesi olarak tekstil heykeline dönüştürülmüş ve kapsül koleksiyon çerçevesinde araştırmanın sonuçlarına ulaşılmıştır.

Çalışma sonucunda ehram dokumasının, tekstil heykeline dönüştürülmesine uygun, güçlü plastik ve yapısal özelliklere sahip bir malzeme olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Geleneksel dokuma tekniklerinin çağdaş sanat anlayışıyla bütünleştirilmesi sayesinde hem kültürel sürdürülebilirliğe katkı sağlanmış hem de tekstil heykeli alanında özgün tasarım örnekleri geliştirilmiştir. Bu yönüyle çalışma, disiplinlerarası bir yaklaşım sunarak moda, tekstil ve heykel sanatları arasındaki etkileşimi güçlendiren yenilikçi bir model ortaya koymaktadır.