SARİ S. (Yürütücü), ÇİMOĞLU G.
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Y.Lisans, 2026 - Devam Ediyor
Bu
çalışma, geleneksel ehram dokumasının giyilebilir sanat bağlamında yeniden ele
alınarak tekstil heykeline dönüştürülmesini amaçlamaktadır. Ehram dokuması,
yüzyıllardır Anadolu’nun önemli kültürel miras unsurlarından biri olarak
varlığını sürdürmüş; ancak modern üretim teknikleri ve değişen tüketim
alışkanlıkları nedeniyle günümüzde giderek kullanım alanını yitirmeye
başlamıştır. Bu bağlamda araştırma, söz konusu dokumanın yalnızca geleneksel
bir tekstil ürünü olarak değil çağdaş sanat ve tasarım pratikleri içerisinde “tekstil
heykeli” bağlamında yeni bir form da yorumlanarak değerlendirilmesini
hedeflemektedir.
Araştırmada
nitel araştırma yöntemi benimsenmiş; literatür taraması, saha araştırmaları ve
uygulamalı/deneysel sanat-atölye çalışmaları birlikte yürütülmüştür. Ehram
dokumasının yapısal özellikleri; malzeme davranışı, yüzey etkileri ve
biçimlendirme potansiyeli açısından analiz edilmiştir. Elde edilen veriler
doğrultusunda dokuma yüzeyler; katlama, sertleştirme, germe ve hacimlendirme
teknikleri kullanılarak üç boyutlu formlara dönüştürülmüş ve beden–mekan ilişkisi
çerçevesinde giyilebilir sanat nesnesi olarak tekstil heykeline dönüştürülmüş
ve kapsül koleksiyon çerçevesinde araştırmanın sonuçlarına ulaşılmıştır.
Çalışma
sonucunda ehram dokumasının, tekstil heykeline dönüştürülmesine uygun, güçlü
plastik ve yapısal özelliklere sahip bir malzeme olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Geleneksel dokuma tekniklerinin çağdaş sanat anlayışıyla bütünleştirilmesi
sayesinde hem kültürel sürdürülebilirliğe katkı sağlanmış hem de tekstil
heykeli alanında özgün tasarım örnekleri geliştirilmiştir. Bu yönüyle çalışma,
disiplinlerarası bir yaklaşım sunarak moda, tekstil ve heykel sanatları
arasındaki etkileşimi güçlendiren yenilikçi bir model ortaya koymaktadır.