Brassica nigra ve Lepidium sativum Ekstrelerinin GelMA Mikrokürelerinde Kapsüllenmiş Kanser Hücrelerine Etkisinin Mikroakışkan Yöntemle İncelenmesi

Öztürk Aydın A. (Yürütücü), Şenocak T. Ç., Yuca H., Solak K., Kasapoğlu A. E., Łos M. J.

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2026 - 2028

Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
Başlama Tarihi: Haziran 2026
Bitiş Tarihi: Haziran 2028

Proje Özeti

Bu proje, damlacık tabanlı mikroakışkan sistemler ile üretilen GelMA (Jelatin Metakrilat) mikroküreleri içerisinde kapsüllenmiş A549 (akciğer adenokarsinomu) ve HT29 (kolon adenokarsinomu) kanser hücre hatlarına, Brassica nigra (siyah hardal) ve Lepidium sativum (tere) tohum ekstrelerinin etkilerini, üç boyutlu ve dinamik bir hücre kültürü ortamında incelemeyi amaçlamaktadır. Geleneksel iki boyutlu hücre kültürü sistemlerinin hücresel davranışlarının ve ilaç yanıtlarının, gerçek doku mikroçevresini yeterince yansıtmadığı bilinmektedir. Bu nedenle projede, biyouyumlu yapısı ve ayarlanabilir mekanik özellikleri ile fizyolojik ekstrasellüler matriksi (ECM) taklit edebilen GelMA hidrojelleri, mikroakışkan damlacık teknolojisiyle birleştirilerek, monodispers, kontrollü ve tekrarlanabilir 3B hücre modelleri oluşturulacaktır.
Bitki ekstreleri, literatürde antiproliferatif, apoptotik ve antimetastatik özellikleriyle öne çıkan fitokimyasallar içermektedir; ancak bu bileşiklerin 3B mikroakışkan tabanlı kanser hücresi modellerinde değerlendirilmesine yönelik çalışma bulunmamaktadır. Projede bitki ekstreleri, hem klasik sulu etanolik çözücü ortamında hem de çevre dostu süperkritik CO² (sCO2) çözücü ortamında hazırlanarak, farklı ekstraksiyon protokollerinin biyolojik etkinlik üzerindeki etkileri karşılaştırılacaktır. Ayrıca, ekstrelerin seçiciliğini belirlemek amacıyla normal insan fibroblast hücre hattı (MRC-5) ile toksisite analizleri gerçekleştirilecektir.
Bu çalışmada bitkisel kaynaklı antikanser bileşenlerin, fizyolojik mikroortama yakın 3B sistemlerde test edilmesi ile kanser biyolojisi ve biyomalzeme alanına yenilikçi bir yaklaşım sunulacak; elde edilen bulgular ile, kontrollü ilaç salınım sistemleri ve kişiselleştirilmiş tedavi stratejilerine bilimsel temel oluşturulacaktır.