Bal Arılarında Varroa destructor Mücadelesinde Kırgızistan Kaynaklı Bazı Bitkisel Uçucu Yağların Kullanım Potansiyellerinin Araştırılması
Barış Ö. (Yürütücü), Bektaş M., Cengiz M. M., Yeşilyurt F. M., Aldayarov P. N., İmanberdiyeva D. N.
Diğer Ülkelerden Üniversiteler Tarafından Desteklenmiş Proje, 2026 - 2027
- Proje Türü: Diğer Ülkelerden Üniversiteler Tarafından Desteklenmiş Proje
- Başlama Tarihi: Haziran 2026
- Bitiş Tarihi: Haziran 2027
Proje Özeti
Bal arıları (Apis mellifera L.), ekosistemlerin sürekliliği ve tarımsal üretimin devamlılığı açısından
temel öneme sahip tozlayıcılardır. Bal arısı kolonilerinde yaygın olarak görülen Varroa destructor
akarının neden olduğu varrooz, koloni sağlığını bozmakta, verim kaybına yol açmakta ve ciddi
ekonomik zararlara neden olmaktadır. Günümüzde bu etkene karşı kullanılan sentetik akarisitler
kalıntı problemi, direnç gelişimi ve arı sağlığı üzerine olası olumsuz etkiler nedeniyle sınırlılıklar
taşımaktadır. Bu nedenle bitkisel kökenli, çevre dostu ve sürdürülebilir alternatiflerin araştırılması
önem kazanmıştır.
Bu projede, Kırgızistan florasından toplanacak Thymus seravschanicus, Nepeta ucranica ve Mentha
piperita bitkilerinin uçucu yağ ve/veya ekstraktları elde edilerek Varroa destructor üzerindeki etkileri
araştırılacaktır. Öncelikle bitki materyalleri toplanacak, uygun ekstraksiyon yöntemleriyle aktif
içerikler hazırlanacak ve kimyasal içerikleri değerlendirilecektir. Daha sonra elde edilen bitkisel
preparatların laboratuvar ve koloni düzeyindeki Varroa kontrol potansiyeli karşılaştırılacaktır.
Uygulamalar sonrasında akar düşüş oranı, koloni sağlığına etkileri ve arılar üzerindeki olası yan
etkiler incelenecektir.
Proje sonucunda, Kırgızistan’ın doğal bitki kaynaklarından elde edilen ürünlerin varrooz
mücadelesinde kullanılabilirliği ortaya konulacak; sürdürülebilir arıcılık uygulamalarına katkı
sağlayabilecek bilimsel veriler elde edilecektir.