Serum Nitrik Oksit Düzeyinin Kardiyopulmoner Resüsitasyonda Sağ Kalımla İlişkisinin Ve Ölüm Kararının Verilebilmesinde Belirteç Olabilme Potansiyelinin Araştırılması

Bayramoğlu A. (Yürütücü), Tekin E., Kaşali K., Kurt N., Kurt E.

TÜBİTAK Projesi, 1002 - Hızlı Destek Programı, 2020 - 2021

Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
Destek Programı: 1002 - Hızlı Destek Programı
Başlama Tarihi: Nisan 2020
Bitiş Tarihi: Nisan 2021

Proje Özeti

Hayat insana verilmiş en büyük hediye olmasına karşın ölüm ise hayatın en önemli gerçeğidir. Kalbi ya da solunumu duran bir kişiye kalp atımını ya da solunumunu yeniden başlatmak suretiyle ölümü geciktirmek ise insanoğlunun en eski uğraşıdır. Son yüzyılda gelişen hastane öncesi bakımdaki iyileşmeler, acil servis ve yoğun bakımlarda sağlanan ciddi gelişmelere rağmen, kalbi duran ya da solunumu duran hastalarda ölüm oranları hala yüksektir. Günümüzde kalbi duran ya da solunumu duran hastaların tedavisi için kardiyopulmoner resusitasyon (KPR) uygulanmaktadır. Ancak her KPR müdahalesi hayatta kalmayı sağlayamamaktadır. KPR yapılan hastalarla ilgili zorluklardan bir tanesi de ölüm kararının verilmesidir. Ölümün gerçekleşmediği durumlarda ölüm kararının verilmesi tıbbi ve hukuki problemlere sebep olmaktadır. Bununla birlikte ölüm kararının somut olarak verilebilmesini destekleyen pek az parametre bulunmaktadır.

Önemli bir vazodilatör olan nitrik oksit (NO)’in inhalasyonuyla yapılan KPR sonrasında sağ kalımda bazı iyileşmeler sağlandığı sadece hayvan deneyleriyle sınırlı kalmış çalışmalarda gösterilmiştir. Bu durum NO seviyesinin KPR yapılan insanlarda spontan dolaşıma geri dönüş (SDGD) sağlanmasını tahmin etmede destekleyici bir parametre olabileceği fikrini oluşturmaktadır. Aynı zamanda kantitatif NO serum seviyesinin ölüm kararını doğru vermek için bir parametre olabileceğini düşündürmüştür. Bu çalışma ile, KPR yapıldıktan sonra spontan dolaşımı dönen ve dönmeyen hasta grupları arasındaki kantitatif serum NO seviyeleri karşılaştırılarak anlamlı bir fark olup olmadığı araştırılacaktır. Buna ilaveten ölüm kararının doğru olarak verilebilmesi için kantitatif serum NO seviyesinin bir belirteç olabilme potansiyeline de bakılacaktır. Bu çalışmadan elde edilecek veriler, kan NO seviyesinin cinsiyete, yaşa, ölüme sebebiyet veren komorbidite, vb. alt gruplara yönelik daha fazla hasta üzerinde yapılması planlanan TUBİTAK 1001 projesi için ön çalışma olacaktır.