Düşük Tenörlü Sfalerit Cevherinin Biyolojik ve Kimyasal Yöntemle Kazanımının Yanıt Yüzey Metodu ile Araştırılması
KOÇ E. (Yürütücü), ÇETİNKAYA Z., DEMİRCİ S.
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2025 - Devam Ediyor
- Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
- Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
- Başlama Tarihi: Ocak 2025
- Bitiş Tarihi: Devam ediyor
Proje Özeti
Günümüz modern sanayi ve teknolojilerinin artan ihtiyacını sürdürülebilir yöntemlerle sağlayabilmek, madencilik alanında yürütülmesi gereken en önemli operasyonlar arasındadır. Artan ham madde, enerji fiyatları ve sosyo-politik gelişmeler, ülkelerin hammadde teminatı konusunda önemli stratejik olumsuzluklar yaşamasına sebebiyet verebilmektedir. Bu gibi olumsuzlukların önlenebilmesi ve ülkemizin kendi yeraltı zenginliklerini daha verimli bir şekilde kullanabilmesi adına, düşük tenörlü cevherlerin ülke ekonomisine kazandırılabilmesi büyük önem arz etmektedir.
Bu çalışma kapsamında, düşük tenörlü sfalerit cevherlerinden metal kazanımı biyolojik ve kimyasal yöntemlerle karşılaştırmalı olarak incelenecektir. Metal kazanımında etkili olan Acidithiobacillus ferrooxidans mikroorganizmasının çevre dostu bir yöntem olarak sağladığı katkılar, sülfürik asit kullanılarak yapılan kimyasal liç işlemleriyle kıyaslanacaktır. Çalışmada, Yanıt Yüzey Metodu (YYM) kullanılarak hem biyolojik hem de kimyasal yöntemlerde deneysel parametreler optimize edilecek, parametrelerin birbiri üzerindeki etkileri analiz edilecek ve en yüksek metal kazanımını sağlayan koşullar belirlenecektir.
Kimyasal liç deneylerinde katı oranı, sıcaklık, liç süresi ve asit konsantrasyonu gibi kritik parametreler dikkate alınarak metal kazanma verimliliği değerlendirilecektir. Biyoliç deneylerinde ise, biyoreaktörlerde Acidithiobacillus ferrooxidans bakteri kültürü ile farklı katı oranları ve pH değerlerinde 480 saat boyunca yapılan ölçümlerde bakteri sayısı, pH, redoks potansiyeli (mV), çinko, kurşun ve demir kazanımları incelenecektir. Bu yöntem, erlenmayer tipi biyolojik liç sistemlerine kıyasla daha yüksek katı oranlarında metal kazanımı sağladığı için avantajlıdır ve endüstriyel uygulamalar için daha pratik bir alternatif sunmaktadır.
Sonuç olarak, bu araştırma çevresel açıdan daha sürdürülebilir ve ekonomik bir metal kazanım süreci geliştirilmesine katkı sağlayabilir. Elde edilen bulgular, düşük tenörlü cevherlerin işlenmesinde biyolojik ve kimyasal yaklaşımların potansiyelini daha iyi anlamak ve bu yöntemlerin uygulama alanlarını genişletmek için yol gösterici olacaktır.