Deneysel Periodontitis Oluşturulan Sıçanlarda Subgingival İrrigasyon İle Moleküler İyot (I2) Uygulamasının Alveoler Kemik Kaybı, İnflamasyon ve Oksidatif Stres Üzerine Etkilerinin TLR4/NF-KB Yolağı Aracılığıyla Değerlendirilmesi


Özkal Eminoğlu D. (Yürütücü), Çadırcı E., Yıldırım S., Sevinç Gül S. N., Laloğlu E.

TÜBİTAK Projesi, 3501 - Ulusal Genç Araştırmacı Kariyer Geliştirme Programı, 2025 - 2026

  • Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
  • Destek Programı: 3501 - Ulusal Genç Araştırmacı Kariyer Geliştirme Programı
  • Başlama Tarihi: Kasım 2025
  • Bitiş Tarihi: Kasım 2026

Proje Özeti

 

Proje Özeti

Periodontal hastalıkların en sık rastlanan formlarından biri olan periodontitis, biyofilm ile ilişkili, dişi destekleyen dokuların ileri yıkımı ile karakterizedir ve multifaktöriyel, enflamatuvar, kronik bir hastalıktır. %45-50 oranında yüksek bir prevalansa sahiptir. Dünya nüfusunun %11,2’sinde şiddetli periodontitis formunda izlenir. Diş eti iltihabına yol açan bakteriler periodonsiyuma ilerler. Bu durum bakterilere karşı oluşan konak cevabını tetikler ve konak savunması da periodonsiyumun tahrip olmasına yol açar. Periodontitis, periodontal ataçman kaybına yol açar, kemiğe yayılan enflamasyon alveoler kemik kaybına neden olur ve tedavi edilmezse, etkilenen dişin kaybı ile sonuçlanır.

 

Reaktif oksijen türleri (ROT), oldukça reaktif moleküller olup normal hücresel metabolizmada yer alırlar ve çoğu dokudaki hücreler tarafından sürekli olarak üretilirler. Fizyolojik koşullar altında ROT, antioksidanlar tarafından etkili bir şekilde nötralize edilir ve bu da ROT aracılı doku hasarını önler. Çok sayıda klinik ve temel deneysel çalışma periodontitiste inflamatuar yanıtın artmış lokal ve sistemik oksidatif stres ve bozulmuş antioksidan kapasite ile ilişkili olduğunu doğrulamıştır. Periodontitis oluştuğunda, aşırı üretilen ROT, antioksidan savunma sistemi tarafından dengelenememekte ve doku hasarına neden olmaktadır.

 

Moleküler iyot (I2) onu yoğunlaştıran tüm hücrelerde bir antioksidan olarak davranmaktadır. Bu hücrelerde, oksitlenmiş iyot, ROT’ları nötralize eden bir elektron donörü olarak görev yapabilir veya hücre zarlarındaki bazı çoklu doymamış yağ asitlerinin çift bağlarına bağlanarak onları ROT'lara karşı daha az reaktif hale getirebilir. Ayrıca iyot, bağışıklık hücreleri tarafından alınarak metabolize edilir ve fizyolojik bağlamaya bağlı olarak anti-inflamatuar veya proinflamatuar bir ajan olarak görev yapabilir. Son zamanlarda I2 hücresel bağlama bağlı olarak, bağışıklık tepkilerinin inhibitörü veya aktivatörü olarak işlev görebilen bir bağışıklık modülatörü olarak varsayılmıştır.

 

Literatürde ratlarda Escherichia coli LPS ile indüklenen periodontitis modelinde, I2 uygulamasının özellikle oksidatif stresin lokal ve sistemik biyobelirteçleri incelenerek periodontitis patogenezi ile ilişkisi üzerine yapılmış herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Bu ilişki radyolojik, biyokimyasal, histopatolojik, immunohistokimyasal ve double immunofloresan yöntemler kullanarak kapsamlı bir biçimde değerlendirilecektir. Projenin amacı, deneysel periodontitis modeli oluşturulmuş ratlarda subgingival irrigasyon yolu ile I2 uygulamasının alveoler kemik kaybı, inflamasyon ve oksidatif stres üzerine etkilerinin TLR4/NF-κB yolağı aracılığıyla değerlendirilmesidir. Çalışmadan elde edilecek verilerle I2 uygulamasının ratlarda oluşturulan periodontitis üzerindeki iyileşmeyi destekleyici etkisinin değerlendirilmesi hedeflenmektedir.

 

Bu amaçla her grupta 6 hayvan olmak üzere toplam 30 adet sıçan kullanılacaktır. “0.5 mg/ml, 0.25 mg/ml, 1 mg/ml” olmak üzere 3 farklı konsantrasyonda I2 subgingival irrigasyon yöntemi ile periodontitis modeli oluşturulmuş ratlara 15 gün boyunca verilecektir. Deneysel prosedürün sonunda kan örnekleri biyokimyasal, doku örnekleri radyolojik, ve histopatolojik yöntemlerle incelenecektir.

 

Bu çalışmanın başarılı bir şekilde tamamlanması, yüksek etki faktörüne sahip dergilerde makale yayımlanması ve ilgili alanlardaki kongrelerde bildiri sunulması potansiyeli bulunmaktadır. Çalışmayı yürüten araştırmacı, bu proje kapsamında edineceği deneyimler doğrultusunda akademik kariyerini daha da ileriye taşımayı, elde edilen bulgular temelinde yeni projeler geliştirmeyi ve alanında yetkin araştırmacılar yetiştirmeyi amaçlamaktadır.

 

Anahtar Kelimeler: Antioksidan Özellikler, Deneysel Periodontitis, İnflamatuar Belirteçler, İyot, Oksidatif Stres