Özkal Eminoğlu D. (Yürütücü), Çadırcı E., Yıldırım S., Sevinç Gül S. N., Laloğlu E.
TÜBİTAK Projesi, 3501 - Ulusal Genç Araştırmacı Kariyer Geliştirme Programı, 2025 - 2026
|
Proje
Özeti Periodontal hastalıkların en sık rastlanan
formlarından biri olan periodontitis, biyofilm ile ilişkili, dişi destekleyen
dokuların ileri yıkımı ile karakterizedir ve multifaktöriyel, enflamatuvar,
kronik bir hastalıktır. %45-50 oranında yüksek bir prevalansa sahiptir. Dünya
nüfusunun %11,2’sinde şiddetli periodontitis formunda izlenir. Diş eti
iltihabına yol açan bakteriler periodonsiyuma ilerler. Bu durum bakterilere
karşı oluşan konak cevabını tetikler ve konak savunması da periodonsiyumun
tahrip olmasına yol açar. Periodontitis, periodontal ataçman kaybına yol
açar, kemiğe yayılan enflamasyon alveoler kemik kaybına neden olur ve tedavi
edilmezse, etkilenen dişin kaybı ile sonuçlanır.
Reaktif oksijen türleri (ROT), oldukça reaktif
moleküller olup normal hücresel metabolizmada yer alırlar ve çoğu dokudaki
hücreler tarafından sürekli olarak üretilirler. Fizyolojik koşullar altında
ROT, antioksidanlar tarafından etkili bir şekilde nötralize edilir ve bu da
ROT aracılı doku hasarını önler. Çok sayıda klinik ve temel deneysel çalışma
periodontitiste inflamatuar yanıtın artmış lokal ve sistemik oksidatif stres
ve bozulmuş antioksidan kapasite ile ilişkili olduğunu doğrulamıştır.
Periodontitis oluştuğunda, aşırı üretilen ROT, antioksidan savunma sistemi
tarafından dengelenememekte ve doku hasarına neden olmaktadır.
Moleküler iyot (I2) onu
yoğunlaştıran tüm hücrelerde bir antioksidan olarak davranmaktadır. Bu
hücrelerde, oksitlenmiş iyot, ROT’ları nötralize eden bir elektron donörü
olarak görev yapabilir veya hücre zarlarındaki bazı çoklu doymamış yağ
asitlerinin çift bağlarına bağlanarak onları ROT'lara karşı daha az reaktif
hale getirebilir. Ayrıca iyot, bağışıklık hücreleri tarafından alınarak
metabolize edilir ve fizyolojik bağlamaya bağlı olarak anti-inflamatuar veya
proinflamatuar bir ajan olarak görev yapabilir. Son zamanlarda I2
hücresel bağlama bağlı olarak, bağışıklık tepkilerinin inhibitörü veya
aktivatörü olarak işlev görebilen bir bağışıklık modülatörü olarak
varsayılmıştır.
Literatürde ratlarda Escherichia coli LPS ile indüklenen
periodontitis modelinde, I2 uygulamasının özellikle oksidatif
stresin lokal ve sistemik biyobelirteçleri incelenerek periodontitis
patogenezi ile ilişkisi üzerine yapılmış herhangi bir çalışma
bulunmamaktadır. Bu ilişki radyolojik, biyokimyasal, histopatolojik,
immunohistokimyasal ve double immunofloresan yöntemler kullanarak kapsamlı
bir biçimde değerlendirilecektir. Projenin amacı, deneysel periodontitis
modeli oluşturulmuş ratlarda subgingival irrigasyon yolu ile I2 uygulamasının alveoler
kemik kaybı, inflamasyon ve oksidatif stres üzerine etkilerinin TLR4/NF-κB
yolağı aracılığıyla değerlendirilmesidir. Çalışmadan elde edilecek verilerle
I2 uygulamasının ratlarda oluşturulan periodontitis üzerindeki
iyileşmeyi destekleyici etkisinin değerlendirilmesi hedeflenmektedir.
Bu amaçla her grupta 6 hayvan olmak üzere
toplam 30 adet sıçan kullanılacaktır. “0.5 mg/ml, 0.25 mg/ml, 1 mg/ml” olmak
üzere 3 farklı konsantrasyonda I2 subgingival irrigasyon yöntemi ile periodontitis
modeli oluşturulmuş ratlara 15 gün boyunca verilecektir. Deneysel prosedürün
sonunda kan örnekleri biyokimyasal,
doku örnekleri radyolojik, ve histopatolojik yöntemlerle incelenecektir.
Bu çalışmanın başarılı bir şekilde tamamlanması, yüksek etki faktörüne
sahip dergilerde makale yayımlanması ve ilgili alanlardaki kongrelerde
bildiri sunulması potansiyeli bulunmaktadır. Çalışmayı yürüten araştırmacı,
bu proje kapsamında edineceği deneyimler doğrultusunda akademik kariyerini
daha da ileriye taşımayı, elde edilen bulgular temelinde yeni projeler
geliştirmeyi ve alanında yetkin araştırmacılar yetiştirmeyi amaçlamaktadır.
|
|
Anahtar Kelimeler: Antioksidan Özellikler, Deneysel
Periodontitis, İnflamatuar Belirteçler, İyot, Oksidatif Stres |