Çin ile ABD Arasında Ticari Gerginlik: Rekabet Gücü Açısından Bir Bakış


Yurttançıkmaz Z. Ç., Rezıwangulı ., Emsen Ö. S.

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, vol.34, no.2, pp.649-667, 2020 (Peer-Reviewed Journal)

Abstract

Özet: Çin ile ABD arasındaki dış ticaret ilişkileri değerlendirildiğinde, Çin’in genelde dünyaya ve özelde de ABD’ye karşı dış ticaret bilançosu açısından sürekli fazla verdiği dikkat çekmektedir. Dış ticareti de kuşatan cari işlemler bilançosu çerçevesinde bir değerlendirmesi yapıldığında, cari fazlanın dış ticaretteki kadar olmadığı görülmektedir. Dolayısıyla sürekli açık veren gelişmiş ekonomilerin tarife dışı araçlarla ve özellikle gönüllü ihracat kısıtlamaları olgusuyla tepki verdiği politika argümanının varlığı bilinmektedir. Burada ABD’nin dış açığını by-pass etme eğilimiyle kısıtlamalara yöneldiğinde dair savların yanı sıra Çin’in giderek yükselen trendine karşılık olarak onun önemli bir ekonomik güç olma motifini aşağıya çekme eğilimine paralel biçimde yeni merkantilist uygulamaların varlığı tartışma konusudur. Çalışmada ana mal grupları itibarıyla Çin ile ABD arasındaki rekabet güçleri inceleme konusu yapılmıştır. Rekabet gücü açısından Çin’in yükte ağır, pahada hafif mallar grubunda rekabet gücünün olmadığı dikkat çekmiştir. Bu durum oldukça geniş iç talepten kaynaklanabileceği düşünülmüştür. Ancak, bu grupta da ileriye dönük olarak rekabet gücü elde etme olasılığına dair sinyaller yakalanmıştır. Diğer taraftan genel anlamda emek-yoğun sektörlerde rekabet gücünün varlığı dikkat çekmekte ve bunun da makineler ve taşıt araçları ile çeşitli mamul eşyada olduğu gözlenmiştir. Bu iki mal grubundaki üstünlüğün daha çok ucuz emek avantajı ile sürdürüldüğü söylenebilir. Anahtar Kelimeler: ABD ve Çin ekonomisi, Balassa endeksi, Rekabet gücü.