Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Felsefe ve Din Bilimleri, Türkiye
Tez Danışmanı: Nurullah Altaş
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
ÖZ
DOKTORA TEZİ
DİN DERSİ ÖĞRETMENLERİNİN EĞİTİME İNANMA DÜZEYLERİ İLE İŞ
DOYUM DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ
Şengül AKGÜL
Haziran 2023, 218 Sayfa
Amaç: Bu araştırmanın temel amacı; din dersi öğretmenlerinin eğitime inanma düzeyleri ile iş
doyum düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir.
Yöntem: Araştırma, karma yöntemde tasarlanan, nicel verilerin nitel verilerle açıklandığı
açımlayıcı ardışık desende yürütülmüştür. Araştırmanın nicel verilerini toplamak için okul
yöneticiliği görevini yapmayan din dersi öğretmenlerine ulaşılmış ve 106 erkek; 75 kadın
katılımcı olmak üzere toplam 181 din dersi öğretmeni araştırmanın nicel boyutu için seçilen
örneklem grubu olmuştur. Nicel boyut için seçilen örneklem içerisinden 18’i Din Kültürü ve
Ahlak Bilgisi Öğretmeni; 13’ü ise İmam Hatip Lisesi Meslek Dersi Öğretmeni olmak üzere
toplam 31 katılımcı nitel boyutun çalışma grubu olarak belirlenmiştir. Örneklem grubunun
seçilmesinde kriter örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Verilerin toplanması için nicel boyutta
“Öğretmenlerin Eğitime İnanma Düzeyi Ölçeği”, “Öğretmenlerin İş Doyumu Ölçeği”
kullanılmış; nitel boyutta ise yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin
analizinde nicel boyutta verilerin normal dağılım sergilediği belirlendiği için parametrik testler
uygulanmıştır. Fark testleri olan bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi
yapılmıştır. Din dersi öğretmenlerinin eğitime inanma düzeyleri ile iş doyumları arasındaki
ilişkiyi tespit etmek için Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Eğitime inanma düzeyinin
iş doyumuna etkisini belirlemek için regresyon analizi yapılmıştır. Araştırmanın nitel
boyutunda ise öncelikle tematik bir inceleme yapılmış kategoriler ve kodlar oluşturulmuş sonra
da kodların kendi aralarında kıyaslanması ve belli açıklamalar yapılması için içerik analizi
yöntemi kullanılmıştır.
Bulgular: Din dersi öğretmenlerinin eğitime inanma düzeyinin demografik özelliklerden
cinsiyete, medeni durumuna, göre anlamlı düzeyde farklılaştığı; yaşa, branş değişkenine, eğitim
durumu, okul düzeyine, mesleki kıdeme göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı bulgusuna
ulaşılmıştır. Din dersi öğretmenlerinin eğitime inanma düzeyi ile iş doyumu düzeyi arasında
orta düzeyde pozitif bir ilişki olduğu bulgusu elde edilmiştir. Ayrıca din dersi öğretmenlerinin
eğitime inanma düzeyinin iş doyumunu anlamlı yordadığı bulgulanmıştır.
Sonuç: Din dersi öğretmenlerinin eğitime inanma düzeyleri ile iş doyum düzeyleri arasında
orta düzey pozitif bir ilişki tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Din eğitimi, din dersi öğretmeni, eğitime inanma, iş doyumu