Küçük hücreli dışı akciğer karsinomlarında cox-2, vegf, tgf-β ekspresyonunun tümör anjiogenezisi ile ilişkisi
Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Türkiye
Tez Danışmanı: Gündoğdu Cemal
Tezin Onay Tarihi: 2007
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
ÖZET
Akciğer kanseri, 20. yüzyılın başlarında nadir görülen bir hastalık iken, sigara
içme alışkanlığındaki artışa paralel olarak sıklığı giderek artmıştır. Bugün ise dünyada
en sık görülen kanser haline gelmiştir. Akciğer kanseri insidansı yaşla artmakta, 6.-7.
dekadlarda en yüksek noktaya ulaşmaktadır. Adenokarsinom en sık izlenen kanser
tipidir. Ülkemizde ise gençlerde adenokarsinom yaşlılara göre daha fazla izlenmekle
birlikte, en sık izlenen kanser tipi skuamöz hücreli karsinomdur.
Akciğer kanserlerindeki artmış bu insidans ve buna bağlı olarak yüksek ölüm
oranı, yeni prognostik belirteçlerin araştırılmasını gerektirmektedir. Evre, prognozu
belirleyen en önemli göstergedir. Prognozun daha kapsamlı belirlenmesini sağlayacak
ve mevcut evreleme sistemine katkısı olabilecek yeni parametrelere de ihtiyaç vardır.
Histolojik tip ve diferansiasyon prognozda önemlidir. Küçük Hücreli Dışı Akciğer
Kanserleri (KHDAK) içerisinde en sık kür şansı olan skuamöz hücreli karsinomdur.
Rezeksiyon sonrası 5 yıllık sağkalım iyi diferansiye tümörlerde en yüksek, az
diferansiye tümörlerde ise en düşüktür.
Son yıllarda akciğer karsinomlarında anjiogenezin de önemli bir prognostik
gösterge olduğu saptanmıştır. Anjiogenez üreme, gelişme ve onarımda temel bir
süreçtir. Fizyolojik anjiogenez sıkı bir kontrol altında tutulur. Neoplastik olaylarda
görülen patolojik anjiogenez, kan damarlarının sürekli büyümesi, yani kontrolden
çıkmış bir neovaskülarizasyondur. Anjiogenezle ilgili bir çok faktör olmasına rağmen,
vasküler endotelyal grofth faktör (VEGF) tümör neovaskülarizasyonu ile ilişkili en güçlü
endotelyal hücreye spesifik mitojendir.
Transforming growth faktör-beta (TGF-β) anjiogenezde, stromal formasyonda
ve immün fonksiyonlarda rolü olup, tümör progresyonuna etkisi olduğu gösterilmiştir.
Siklooksijenaz-2 (COX-2) ekspresyonu da primer akciğer kanser vakalarında
önemli bir artış göstermektedir. COX-2 aynı zamanda metalloproteinazlar ve VEGF’yi
indükleyen prostaglandin E2 gibi anjiogenik prostaglandinlerin sentezlenmesi yoluyla
tümör indüklü anjiogenezisde rol oynamaktadır.
Bu tez çalışmasında tümöral anjiogenezde rol alan, VEGF, TGF-β ve COX-2’nin
ekspresyonunun skuamöz hücreli kanser tanısı almış KHDAK’u vakalarında histolojik
diferansiasyonla ilişkisini araştırdık.
v
Çalışmamızda skuamöz hücreli karsinom tanısı almış 30 tane rezeksiyon, 11
tane biyopsi materyalinde COX-2, VEGF ve TGF-β ekspresyonunun
immünohistokimyasal olarak gösterilip, tarafsız bir yöntem olan stereoloji metodu ile
dokunun bütünü hakkında yorum yapmayı hedefledik. Orta derece diferansiye
vakalarda COX-2 aşırı ekspresyonunu gözledik. COX-2 seviyelerini de VEGF seviyeleri
ile doğru orantılı bulduk.
Anahtar kelimeler: Akciğer kanserleri, Anjiogenez, VEGF, TGF-β, COX-2