Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Genel Pediatri, Türkiye
Tez Danışmanı: Doç. Dr. Zehra Esra Önal
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Amaç: Demir eksikliği anemisi tüm dünyada özellikle gelişmekte olan ülkelerde en sık nutrisyonel eksikliktir. Demir eksikliğinin çocuklarda oluşturduğu fiziksel ve kognitif değişiklikler üzerine olumsuz etkilerinin önlenmesi ileri yaşam sağlığı açısından mühimdir. Bu araştırmada, 0 - 12 ay aralığındaki çocuklarda annenin demir profilaksi tedavisine uyum sürecini, annenin eğitim düzeyinin tedavi uyumuna etkisi, demirin çocuk sağlığı üzerindeki etkisi konusunda annenin bilinç ve eğitim düzeyinin değerlendirilmesi, bununla birlikte çocuklarda profilaksiye uyumsuzluk yaratabilecek etkenlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Materyal-Metod: Gözleme dayalı kesitsel tanımlayıcı özellikte araştırma olarak planlanan çalışmamız Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde yürütüldü. 01 Nisan 2021- 30 Eylül 2021 tarihleri arasında Çocuk Polikliniğine başvuran ve demir profilaksisi verilmiş olan kronik hastalığı bulunmayan 0 - 12 ay aralığındaki çocukların annelerine anket soruları sorularak oluşturdu. Bulgular: 310 çocuğun dâhil edildiği bu çalışmada, çocukların %54,2 erkek idi. Çocukların yaş ortalaması 9.44 ±2.28 ay idi. Çocukların anne sütü alma süresi 6 ay ve üstünde olanlar % 83,5 olarak bulundu. Demir profilaksisini bırakan 187 annenin %38,5 ihmal nedeniyle, %35,3 doktor kestiği için bıraktığını, geriye kalan kesim de demir ilacının yan etkileri nedeniyle kullanmaya devam edemediklerini belirtti. Yan etkiler nedeniyle bırakanların %10,7 kusma, %10,7 kabızlık, %8,02 dişlerde lekelenme, %6,4 dışkıda renk değişimi, %3.2 ishal, %2,1 döküntü görüldüğü için bıraktığı tespit edildi. Gelir düzeyi arttıkça demir profilaksisi bırakılma oranı azalmaktadır. Çalışan annelerde demir profilaksini gerekli bulma yüzdesi, çalışmayan annelere göre daha fazladır. Eğitim seviyesi arttıkça gerekli bulma ve kullanma oranı da artmaktadır. Sonuç: Çalışmamızda demir profilaksi tedavisini kullanma süreleri yetersiz ve çeşitli nedenlerle bırakanlar yüksek orandadır. Ülkemizde başlatılan demir desteği programının daha etkili bir şekilde kullanılması gerektiğini düşünmekteyiz. Çalışmamızda annelerin çoğunun ihmal ve yan etkiler nedeniyle demir profilaksi tedavisini bıraktığı ortaya konmuştur. Bundan dolayı annelere yan etkiler konusunda bilgi verilmelidir. Yan etki oluşabileceği söylenerek gerekirse preparat değişikliği yapılmalı ve demir eksikliğinin neden olduğu problemler ailelere açıklanmalıdır. Anahtar kelimeler: Anemi, Çocukluk çağı, Demir eksikliği, Profilaksi