Mimaride Uyarlanabilirlik Değerlendirme Kriter Setinin Oluşturulması ve Örnekler Üzerinden Okunması

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık, Türkiye

Tez Danışmanı: Başak Güçyeter

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Mevcut bina stoku ekonomik, sosyal ve kültürel varlığın bir parçasıdır ve bu değerin etkin kullanımı sürdürülebilir bir gelecek bakımından önemlidir. Ancak içinde bulunduğumuz çağda, binaların yapısal ömrü sosyal, ekonomik, teknolojik değişimlere bağlı olarak hızla dönüşen işlevsel ömründen daha uzundur ve bu durum bir binanın yaşam döngüsü boyunca dönüşüme uğramasını zorunlu kılmaktadır. Dijital çağa ait olan iklim sorunları, halk hareketleri ve küresel sorunlar kent, binalar ve kullanıcı için değişimin nitelik ve kapsamını geçmişe kıyasla farklılaştırmaktadır. Kullanıcıların bina ve kentsel mekâna ilişkin taleplerindeki değişiklik de paralel biçimde farklılaştırmaktadır. Değişime uyum sağlayamayan yapıların âtıl kalması ya da yıkılması ekonomik, sosyal, kültürel ve ekolojik bakımdan sürdürülebilir bir seçenek değildir. Değişime yanıt oluşturmak, binalara geri dönüştürülebilir ve uyarlanabilir kapasiteleri üzerinden yaklaşmak duyarlı bir yaklaşım halini almaktadır. Bu bağlamda mimaride uyarlanabilirlik kavramına ait kriterlerin netleştirilmesi ve değerlendirilmesine ilişkin bir araç oluşturmak önem taşımaktadır. Bu tez çalışması mimaride uyarlanabilirlik tartışmasını kapsayıcı tanımların ötesine taşımayı ve sınıflandırma ve uygulamaya yönelik bir değerlendirme kriter seti önermeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla ulusal ve uluslararası literatürden elde edilen verilerle binaların uyarlanabilirliğinin değerlendirilmesinde kullanılabilecek bir kriter seti oluşturulmuş ve bu kriter setinin uygulanabilirliği örnekler üzerinden değerlendirilmiştir.