Evli kadınlarda sağlık okuryazarlığının üreme sağlığını koruyucu tutumlara etkisi


Arş. Gör. Fatma OCAKOĞLU

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik, Türkiye

Tez Danışmanı: Gülşen Eryılmaz

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Amaç: Bu araştırma, evli kadınlarda sağlık okuryazarlığının üreme sağlığını koruyucu tutumlarına etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapılan araştırma, web tabanlı olarak sosyal medya platformları aracılığı ile Ağustos 2021- Aralık 2021 tarihleri arasında 427 evli kadın ile yürütülmüştür. Araştırmada, "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (SOY)" ve "Evli Kadınların Üreme Sağlığını Koruyucu Tutumlarının Belirlenmesi Ölçeği (ÜSBÖ)" kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, sayı, yüzde, Mann-Whitney U testi, tek faktörlü varyans analizi (Anova), Hruskal Wallis H testi, pearson momentler çarpım korelasyonu analizi ve basit regresyon analizi yapılmıştır. Bulgular: Kadınların eğitim düzeylerine, eşlerinin eğitim düzeylerine, aylık ortalama gelir miktarına göre ÜSBÖ puan ortalamaları arasında anlamlı bir farkın olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Benzer şekilde gebeliğe bağlı sağlık sorunu yaşama, önceden doğuma ve düşüğe bağlı sağlık sorunu yaşama, üreme sağlığı sorununa yönelik bir yakınına danışma durumuna ve sağlık kuruluşuna başvurma durumlarına göre ÜSBÖ puan ortalamaları arasında anlamlı bir farkın olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Ayrıca üreme sağlığı hakkında bilgi alma, bilgiyi sağlık çalışanlarından alma, üreme sağlığı ile ilgili bilgilere ulaşmada engel yaşama durumu ve üreme sağlığı sorununa yönelik ilaç dışı uygulamalar yapma durumlarına göre ÜSBÖ puan ortalamaları arasında anlamlı bir farkın olduğu saptanmıştır (p<0.001). Kadınların SOY ölçeği toplam puan ortalamaları ile ÜSBÖ puan ortalamaları arasında anlamlı, pozitif yönde ve zayıf düzeyde bir ilişkinin olduğu saptanmıştır (p<0.001). Sonuç: Evli kadınların sağlık okuryazarlığı düzeylerinin artması üreme sağlığını koruyucu tutum puanlarını artırmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kadın sağlığı, sağlık okuryazarlığı, üreme sağlığı, üreme sağlığı koruyucu tutum