Çocuklarda Dijital Bağımlılığın Öncülleri ve Ardılları: Bir Metasentez Çalışması


Öğr. Gör. Ebru ÇELİK

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Osman Tayyar Çelik

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET

 

Çocuklarda Dijital Bağımlılığın Öncülleri ve Ardılları: Bir Metasentez Çalışması

Amaç:Bu araştırmada dijital bağımlılığa etki eden faktörler ve dijital bağımlılığın ardıllarıdaha önce yapılmış araştırma sonuçlarına dayalı olarak tematik şekilde ortaya koymak amaçlanmıştır.

Materyal ve Metot:Dijital bağımlılığın öncüllerini ve ardıllarını ele alan bu araştırmada metasentez yöntemi kullanılmıştır. YÖK Ulusal Tez Merkezi, Google Akademik ve DergiPark veri tabanlarında tarama yapılarak dijital bağımlılıkla ilgili daha önce yapılmış çalışmalara ulaşılmıştır.  Tarama yapılırken dijital bağımlılık, akıllı telefon bağımlılığı, internet bağımlılığı, sosyal medya bağımlılığı, dijital oyun bağımlılığı, televizyon bağımlılığı anahtar kelimeleri kullanılmıştır. Tarama sonucunda 230 yüksek lisans tezi, doktora tezi ve 249 makale olmak üzere toplam 479 çalışmaya ulaşılmıştır. Dahil etme ve hariç tutma kriterleri çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda ölçütleri karşılayan178 tez ve 80 makale olmak üzere toplam 258 çalışma araştırmaya dahil edilmiştir.

Bulgular:Yapılan bu çalışmada çocukları dijital bağımlılığa iten öncüller aile, çevre, kişiselfaktöler, kullanım amacı ve şekli, okul değişkeni, diğer bağımlılıklar, dijital cihazlar, dijital uygulamalar, ev ortamı, sosyal ağ, farklıaktivitelere zaman ayırma olarak belirlenirken; çocuklarda dijital bağımlılığın sonuçları ise çevre ve aile ile ilişkiler, sağlık, psikolojik faktörler, okul yaşantısı, dijital araç ve ağlara erişim sıklığı ve siber zorbalık olarak bulgulanmıştır.

Sonuç:Dijital bağımlılığın öncülleri aile, çevre, kişisel, kullanım amacı ve şekli, okul değişkeni, diğer bağımlılıklar, dijital cihazlar, dijital uygulamalar, ev ortamı, sosyal ağ, farklı aktivitelere zaman ayırma temaları altında toplandığı; dijital bağımlılığın ardılları ise çevre ve aile ile ilişkiler, sağlık, psikolojik faktörler, okul yaşantısı, dijital araç ve ağlara erişim sıklığı ve siber zorbalık temaları altında toplandığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimler:İnternet Bağımlılığı, Akıllı Telefon Bağımlılığı, Televizyon Bağımlılığı, Sosyal Medya Bağımlılığı, Dijital Bağımlılık, Dijital Oyun Bağımlılığı