Endülüs Arap Şiirinde Vatan Teması


Arş. Gör. Dr. Muhammet Emin UZUNYAYLALI

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Arap Dili ve Edebiyatı, Türkiye

Tez Danışmanı: Nevzat Hafis Yanık

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Arap Edebiyatı’nda uslup ve içerik bakımından dönemsel olarak değişerek gelişim gösteren şiir her zaman ön planda olmuştur. Klasik Arap şiirinde “Vatan Teması” Cahiliyye döneminde daha çok sevgiliye duyulan özlem, göç ettikten sonra onun yurdunun kalıntılarına ağlama ve hatıralarını yâd etme çerçevesinde işlenmiştir. İslamiyet ile birlikte, siyasî, ekonomik ve sosyal birtakım yeni gereksinimlerin şekillendirmeye başladığı hayat şartları vatan kavramına bugünkü algımızla örtüşen bir içerik kazandırmıştır. Arap şiiri içerisinde özel bir yeri olan Endülüs, Doğu coğrafyasının çeşitli bölgelerinden göç alan geniş bir nüfus kitlesine sahip olması sebebiyle yurt, vatan, gurbet ve özlem gibi duyguların edebiyatında daha çok dile getirildiği bir yapıya sahip olmuştur. İlk dönemlerde Doğu’ya özlem şeklinde açığa çıkan bu hisler, süreç içerisinde Endülüs topraklarının vatan olarak benimsenmesiyle kendine has bir kimlik olarak görünmeye başlamıştır. Çalışmamızda “özlem” ve “gurbet” duyguları etrafında şekillenen vatan kavramının, fetihten yıkılışa kadar geçirdiği değişimin şiirlerdeki örnekler üzerinden izlerinin sürülmesi ve Endülüs topraklarındaki vatan algısının tarihsel süreç içerisinde geldiği noktanın ortaya konulması amaçlanmıştır.