Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Arap Dili ve Edebiyatı, Türkiye
Tez Danışmanı: Nevzat Hafis Yanık
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Arap Edebiyatı’nda uslup ve içerik bakımından dönemsel olarak değişerek gelişim
gösteren şiir her zaman ön planda olmuştur. Klasik Arap şiirinde “Vatan Teması”
Cahiliyye döneminde daha çok sevgiliye duyulan özlem, göç ettikten sonra onun
yurdunun kalıntılarına ağlama ve hatıralarını yâd etme çerçevesinde işlenmiştir. İslamiyet
ile birlikte, siyasî, ekonomik ve sosyal birtakım yeni gereksinimlerin şekillendirmeye
başladığı hayat şartları vatan kavramına bugünkü algımızla örtüşen bir içerik
kazandırmıştır.
Arap şiiri içerisinde özel bir yeri olan Endülüs, Doğu coğrafyasının çeşitli
bölgelerinden göç alan geniş bir nüfus kitlesine sahip olması sebebiyle yurt, vatan, gurbet
ve özlem gibi duyguların edebiyatında daha çok dile getirildiği bir yapıya sahip olmuştur.
İlk dönemlerde Doğu’ya özlem şeklinde açığa çıkan bu hisler, süreç içerisinde Endülüs
topraklarının vatan olarak benimsenmesiyle kendine has bir kimlik olarak görünmeye
başlamıştır.
Çalışmamızda “özlem” ve “gurbet” duyguları etrafında şekillenen vatan
kavramının, fetihten yıkılışa kadar geçirdiği değişimin şiirlerdeki örnekler üzerinden
izlerinin sürülmesi ve Endülüs topraklarındaki vatan algısının tarihsel süreç içerisinde
geldiği noktanın ortaya konulması amaçlanmıştır.