"Necib Mahfuz ve Modern Arap Edebiyatında Romanın Gelişmesindeki Rolü"


Dr. Öğr. Üyesi RASHAD SEYIDOV

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Temel İslam Bilimleri, Türkiye

Tez Danışmanı: İbrahim Yılmaz

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Necib Mahfuz 20.yy. Arap edebiyatında roman ve hikayeye şiirle eş tutulacak derecede değer katmasıyla bilinen bir yazardır. Mahfuz, yalnızca Mısır'da değil Arap dünyasında da tanınmış bir yazardır. Gerek muhteva gerekse teknik açıdan başarılı olan yazar, 1988'de Nobel Edebiyat Ödülüne lâyık görülür.86 İngiliz, Fransız, Rus yazarların büyüklerinden etkilenerek yazılarını yazan Necib Mahfuz'un eserleri farklı dillere çevrilir. Birçok eseriyle Arap edebiyatına modern bir çehre kazandıran yazar, 2006'da Kahire'de vefat eder.Necib Mahfuz'dan önce Arap edebiyatındaki yazılan yazıların edebî anlamda tam bir hikâye ve roman özelliği yansıttığı söylenemez. Bununla birlikte onun yazın hayatına etki eden ilk edebî nüvelerin değeri yadsınamaz. Mahfuz, yalnızca yabancı yazarları araştırmakla kalmamış Arap dünyasının önde gelen yazarlarından da etkilenmiş ve onlardan istifade etmiştir. Sosyalist görüşleriyle Necib Mahfuz'u etkileyen ilk edebî simalardan biri Selâme Musa'dır (ö.1958). O, Mahfuz'un millî duyguları kazanmasında etkili olan ve Mahfuz'a çeşitli öğretilerde bulunan bir yazardır. "Mısru'l-kadîma" adlı eseri İngilizceden Arapçaya tercüme etmesini isteyerek Mahfuz'u yazarlıkla tanıştıran da yine Selâme Musa'dır. O, Mahfuz'u toplumsal problemlere eğilmeye ve bilime öncelik vermeye teşvik eder.