Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Temel İslam Bilimleri, Türkiye
Tez Danışmanı: Doç. Dr. Fuat Karabulut
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Yazma
eserlerin, yazı ve tezhîb sanatı açısından olduğu kadar, bilim dalı ve
muhtevası bakımından da önemli oldukları herkes tarafından bilinen bir
gerçektir. Bazen yazmanın konusu veya nüshanın tek oluşu bu önemi bir kat daha
artırmaktadır. Zira bu tür eserler, yazıldıkları dönem, bilim dalı, yazar veya
konusu hakkındaki görüş ve düşünceler hakkında yegâne kaynak durumunda
olmaktadırlar. Aynı şekilde bu eserler, içerdiği bilgilere ihtiyaç duyanların
kolaylıkla ulaşabilecekleri türden eserler değillerdir.
Bu yazma
eserlerden biri de, meşhur muhaddis ve âlim Muhammed Murtazâ ez-Zebîdî’nin
kaleme aldığı "et-Ta‘lîka el-Celîle bi Tağlîki Müselselâti İbn Akîle"
adlı yazma eser bulunmaktadır. Hadis ilmi açısından değerli bir çalışma olan bu
eser, bilimsel derinlik ile belgesel titizliği bir araya getirmektedir. Zebîdî
(1205/1790), kendi senet zinciriyle İbn Akîle’nin (1150/1737) senetlerini
tamamlamış, eksik olanları tamamlayarak ve yarım kalanları birleştirerek bu
çalışmayı ortaya koymuştur. Zira Zebîdî ile İbn Akîle arasında 55 yıl
bulunmaktadır. Ayrıca, hadislerin rivayet yollarını güçlendirmek amacıyla,
bazen İbn Akîle’nin senetleriyle ilgisi olmayan kendi senetlerini de
eklemiştir. Bu yazma eser, hadis ilmine değerli bir katkı sağlamakta olup, Zebîdî’nin
hadis metinlerine ve nakil yollarına ilişkin titiz yaklaşımını gözler önüne
sermektedir.