MURTAZÂ EZ-ZEBÎDÎ'NİN "ET-TA'LÎKA EL-CELÎLE Bİ TAĞLÎKİ MÜSELSELÂTI İBN AKÎLE" İSİMLİ ESERİ


Dr. Öğr. Üyesi MAHIEDDIN RACHID

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Temel İslam Bilimleri, Türkiye

Tez Danışmanı: Doç. Dr. Fuat Karabulut

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Yazma eserlerin, yazı ve tezhîb sanatı açısından olduğu kadar, bilim dalı ve muhtevası bakımından da önemli oldukları herkes tarafından bilinen bir gerçektir. Bazen yazmanın konusu veya nüshanın tek oluşu bu önemi bir kat daha artırmaktadır. Zira bu tür eserler, yazıldıkları dönem, bilim dalı, yazar veya konusu hakkındaki görüş ve düşünceler hakkında yegâne kaynak durumunda olmaktadırlar. Aynı şekilde bu eserler, içerdiği bilgilere ihtiyaç duyanların kolaylıkla ulaşabilecekleri türden eserler değillerdir.

Bu yazma eserlerden biri de, meşhur muhaddis ve âlim Muhammed Murtazâ ez-Zebîdî’nin kaleme aldığı "et-Ta‘lîka el-Celîle bi Tağlîki Müselselâti İbn Akîle" adlı yazma eser bulunmaktadır. Hadis ilmi açısından değerli bir çalışma olan bu eser, bilimsel derinlik ile belgesel titizliği bir araya getirmektedir. Zebîdî (1205/1790), kendi senet zinciriyle İbn Akîle’nin (1150/1737) senetlerini tamamlamış, eksik olanları tamamlayarak ve yarım kalanları birleştirerek bu çalışmayı ortaya koymuştur. Zira Zebîdî ile İbn Akîle arasında 55 yıl bulunmaktadır. Ayrıca, hadislerin rivayet yollarını güçlendirmek amacıyla, bazen İbn Akîle’nin senetleriyle ilgisi olmayan kendi senetlerini de eklemiştir. Bu yazma eser, hadis ilmine değerli bir katkı sağlamakta olup, Zebîdî’nin hadis metinlerine ve nakil yollarına ilişkin titiz yaklaşımını gözler önüne sermektedir.