Erzurum koşullarında kırmızı lahana (Brassica oleracea L. var. rubra) ve marul (Lactuca sativa L.) birlikte yetiştiriciliğinin bitki gelişimi, verim ve alan eşdeğer oranı üzerine etkisi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Doç. Dr. Melek Ekinci
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu çalışma Erzurum'da Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Araştırma ve Yayım Merkezi Müdürlüğüne ait 4 No'lu deneme alanında yapılmıştır. Çalışmada, birlikte yetiştiriciliğin kırmızı lahanada verim ve bitki gelişimi üzerine etkileri araştırılmış, ayrıca ara ürün olarak kullanılan marulların da verim ve bitki gelişimlerine bakılmıştır. Araştırmada, ana ürün olarak kırmızı lahana (Brassica oleracea L. var. rubra cv. Mohrenkopf) ve ara ürün olarak ise yedikule marul (Lactuca sativa L. var. longifolia cv. yedikule), kıvırcık yapraklı marul (Lactuca sativa L. var. crispa cv. Güllü) ve iceberg (baş) marul (Lactuca sativa L. var. capitata cv. Orlyez) bitkileri deneme materyali olarak kullanılmıştır. Araştırma sonucundan elde edilen bulgulara göre kırmızı lahanada dekara verim ve pazarlanabilir bitki ağırlığında özellikle kıvırcık marul ile birlikte yetiştirilmesinde %12 oranında bir artış sağlanmış, yedikule marul ile birlikte yetiştiriciliğinde %2 oranında, iceberg marul ile birlikte yetiştiriciliğinde ise %15 oranında azalma olduğu gözlenmiştir. Kırmızı lahananın baş çapı, baş boyu, gövde çapı ve gövde yüksekliğinde kıvırcık marul ile yapılan birlikte yetiştiriciliğinde önemli derecede artış olduğu gözlenmiştir. Kırmızı lahanada kuru madde miktarı kıvırcık marul ile yetiştiriciliğinde %0,73 oranında bir artış göstermiş, yedikule marul ile yetiştiriciliğinde %9,85 gibi önemli bir azalış meydana gelmiştir. Tüm marul çeşitleri ile yapılan birlikte yetiştiriciliklerde kırmızı lahananın SÇKM oranının önemli derecede azaldığı belirlenmiştir. Kırmızı lahana iceberg marul ile yetiştirildiğinde ise C vitamininde %5,49 oranında artış olduğu kaydedilmiştir. Marul çeşitlerinde genel olarak verim ve bitki gelişimi birlikte yetiştiriciliklerde bir düşüş göstermiş fakat bu düşüşler istatistiksel olarak önemli bulunmamıştır. Yapılan bu çalışmada, kırmızı lahana ile birlikte kıvırcık marul, yedikule marul ve iceberg marulun kullanılması ile AEO 1'den büyük çıkmış dolayısıyla verim ve arazi kullanım açısından etkili olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, Erzurum şartlarında kırmızı lahanaya en iyi bitki kombinasyonunun kıvırcık marul ve yedikule tipi marulu olduğu belirlenmiştir.