Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Fırat Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği, Türkiye
Tez Danışmanı: Doç. Dr. Hüseyin Suha Aksoy
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Yeni binaların inşası ve mevcut yapıların yıkılması sırasında büyük miktarlarda atık ortaya çıkmaktadır. Atıkların açık havada depolanması veya bertaraf edilmesi önemli çevre ve sağlık riskleri oluşturmaktadır. İnşaat projelerinde Geri Dönüştürülmüş Beton Agregasının (GDA) kullanılması, hem finansal hem de çevresel açıdan sürdürülebilir büyüme için çok önemli bir stratejidir. Bu çalışmada, GDA katkısının kumlu zeminin kayma mukavemeti özellikleri ve üzerine oturan tekil temelin nihai taşıma gücü üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Kumlu zemin, ağırlıkça farklı oranlarda (%5.00, %10.00, %15.00 ve %20.00) ve boyutlarda (2.00-4.76mm ve 4.76-6.30mm) GDA ile güçlendirilmiştir. Düşey yükleme deneyleri laboratuvarda deney tankı içinde kare model temeller üzerinde gerçekleştirilmiştir. Deneyler hem katkısız kum hem de GDA katkılı kum zeminler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Tanktaki zemin numuneleri GDA katkısının her bir yüzdesi ve boyutu için %80 rölatif sıkılıkta (Dr) hazırlanmıştır. Deneysel sonuçları desteklemek için sonlu elemanlar yöntemine dayalı Plaxis 3D programı kullanılarak nümerik analizler yapılmıştır. Bu çalışmalara ek olarak, mühendislerce sıklıkla kullanılmakta olan üç taşıma gücü teorisi ile analiz yapılmıştır. Model temellerin nihai taşıma gücünü hesaplamak için Terzaghi (1943), Hansen (1970) ve Vesic (1973) taşıma gücü teorileri kullanılmıştır. Laboratuvarda yapılan endeks ve dayanım deneyleri sonucunda, ağırlıkça GDA oranının artmasıyla karışımların kuru birim hacim ağırlık değerlerinin yaklaşık %4'e varan oranda arttığı belirlenmiştir. Artan GDA oranıyla boşluk oranında düşüş gözlemlenmiştir. Ağırlıkça GDA oranının artmasıyla karışımların içsel sürtünme açısında %14'e varan artışlar olduğu belirlenmiştir. Yapılan model yükleme deneyleri sonucunda, ağırlıkça GDA oranı arttıkça model temelin taşıma gücünde %40-48 arasında artışlar olduğu sonucuna varılmıştır. Çalışmada kullanılan iri daneli GDA'lar ince danelilere kıyasla taşıma gücünde %3-6 daha fazla artış meydana getirmiştir. Yapılan deneysel ve nümerik sonuçların birbiriyle oldukça uyumlu oldukları belirlenmiştir. Hem deneysel hem de nümerik sonuçlara en yakın sonuçları veren teorik taşıma gücü formülünün Vesic (1973) olduğu görülmüştür. Ayrıca bu çalışma kumlu zeminlerde GDA kullanımının zemine etkisini analiz etmesi açısından bu alandaki boşluğa katkı sağlamaktadır.