ÖZEL GEREKSİNİMLİ ÇOCUĞU OLAN ANNELERİN BEKÇİLİK DAVRANIŞLARI İLE BABA KATILIMI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ


Arş. Gör. Zehra HAZAR

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Çocuk Gelişimi, Türkiye

Tez Danışmanı: Aynur Bütün Ayhan

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

 

Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Annelerin Bekçilik Davranışları ile Baba Katılımı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

 

Bu araştırmada, okul öncesi dönemde (3-6 yaş) ve ilkokul döneminde (7-11 yaş) özel gereksinimli çocuğu olan annelerin sergiledikleri annelik bekçiliği davranışları hem annelerin kendi bildirimleri hem de annelik bekçiliği davranışlarına maruz kalan babaların kendi bildirimlerinden yola çıkarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya; Ankara il merkezinde, 3-6 yaş ve 7- 11 yaş aralığında özel gereksinimli çocuğa sahip 393 anne ve baba dâhil edilmiştir. Araştırmaya katılan 3-6 (okul öncesi) yaş ve 7-11 (ilkokul dönemi) yaş özel gereksinimli çocukların anne ve babalarına ilişkin sosyo-demografik bilgileri elde etmek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan “Genel Bilgi Formu” ayrıca, Fagan ve Barnett (2003) tarafından geliştirilen, Karabulut ve Şendil (2017), Karabulut (2021) tarafından Türkçe’ye uyarlanan 3-6 (okul öncesi) yaş ve 7-11 (ilkokul dönemi) yaş “Annelik Bekçiliği (ABÖ)” anne ve baba formları kullanılmıştır.Araştırmamız sonucunda annelik bekçilik puanları ile babaların maruz kaldıkları bekçilik puanları arasında anlamlı ilişki elde edilmiştir. Ayrıca 3-6 ve 7-11 yaş özel gereksinimli çocuğu olan annelerin, annelik bekçiliği davranışları gösterme durumu; öğrenim düzeyi, çalışma durumu, gelir düzeyi, sosyo- ekonomik düzeyi ve çocuk sayısına göre anlamlı farklılık elde edilirken; aile yapısı, özel gereksinimli çocuğun cinsiyeti, özel gereksinimli çocuğun tanı türü ve tanı yaşına göre anlamlı farklılık belirlenmemiştir. 3-6 ve 7-11 yaş özel gereksinimli çocuğu olan babaların annelerden maruz kaldığı bekçilik davranışları ise; öğrenim düzeyi ve sosyo- ekonomik düzeye göre anlamlı farklılık elde edilirken; çalışma durumu, gelir düzeyi, çocuk sayısı, aile yapısı, özel gereksinimli çocuğun cinsiyeti, özel gereksinimli çocuğun tanı türü ve tanı yaşına göre anlamlı farklılık olmadığı belirlenmiştir.

 

Anahtar Kelimeler: Annelik bekçiliği ölçeği (ABÖ), Özel gereksinimli çocuklar, Baba katılımı.