Sığırlarda nakil koşullarının et kalitesi üzerine etkisi / Impact of transportation conditions on cattle meat quality
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Zootekni Ve Hayvan Besleme, Türkiye
Tez Danışmanı: Ömer Çoban
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Amaç: Çalışma farklı ırk, cinsiyet, vücut büyüklüğüne sahip sığırlar ile nakil sırasında oluşabilecek farklı çevre faktörlerinin (nakil mesafesi, çevre sıcaklığı, araç yükleme yoğunluğu vb.) vücut sıcaklığı, kan parametreleri (CK enzim aktivitesi, LDH enzim aktivitesi, Sodyum, Potasyum ve kan-glikoz düzeyi) ve et kalite parametreleri (pH, renk parametreleri, soğutma firesi) üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Materyal ve Metot: Bu çalışma, toplam 357 baş sağlıklı sığırda yürütülmüştür. Nakil öncesi ve sırasında etki edebileceği düşünülen faktörlere ait bilgi formu ve çeşitli ölçümler yapılarak kayıt altına alınmıştır. Kesim öncesinde termal kamera ile hayvanların vücut sıcaklıkları belirlenmiş, kan örnekleri alınıp saklanmış ve analiz edilmiştir. Kesim sonrasında 30. dakika ve 24. saatte karkas pH değerleri belirlenmiştir. Yine aynı şekilde kesimden sonra 1. saat ve 24. saatte renk değerleri saptanmıştır. Bulgular: Hayvanların nakilden sonra dinlendirildikleri padokların çevre sıcaklığının düşmesi ve nem oranının yükselmesi ile hayvanların vücut sıcaklığının düştüğü belirlenmiştir. Daha fazla canlı ağırlığa sahip sığırların vücut sıcaklıklarını korumada daha başarılı olduğu gözlenmiştir. Kan parametrelerine ait R2 değerleri 0.21-0.27 arasında düşük olarak belirlenmiştir. Soğutma firesi soğuk stresine bağlı olarak artmıştır. Çalışmada et pH30dakika değeri 6.68 olarak, pH24saat değeri ise 5.88 bulunmuştur. Vücut sıcaklığının koruyamayan hayvanların pH30dakika değerinin daha yüksek kaldığı belirlenmiştir. Sonuç: Soğuk iklim koşullarında kesim için nakledilen hayvanların strese girdiği bunun sonucunda da et kalite parametrelerinin olumsuz yönde etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır.