AKADEMİK YAYINLARA AİT BİLGİ GRAFİK FORMLARININ HAZIRLANMASINA YÖNELİK BİR TASARIM ÇERÇEVESİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi, Türkiye
Tez Danışmanı: Serkan Yıldırım
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Amaç:
Bu çalışmada bilimsel amaçla hazırlanmış akademik yayınlara ait bilgi grafik
formlarının hazırlanmasına yönelik bir tasarım çerçevesinin geliştirilmesi ve
geliştirilen tasarım çerçevesinin uzman görüşleri doğrultusunda
değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem:
Çalışmada nitel araştırma yöntemi tercih edilmiş ve ele alınan uygulamalar
durum olarak değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda çalışma, tasarım tabanlı
araştırmanın türevlerinden olan biçimlendirici araştırma tekniği ile
sürdürülmüştür. Çalışmanın ilk aşamasında, hazırlanacak bilgi grafiklerin hangi
türde olacağı ve bilgi grafikler hazırlanırken dikkat edilmesi gereken
kriterler hususunda katılımcı görüşleri alınmıştır. İkinci aşamada
biçimlendirici araştırma tekniği kullanılarak ilk aşamada oluşturulan tasarım
çerçevesi ve bu doğrultuda hazırlanan bilgi grafikler değerlendirilmiştir. Çalışma
gurubu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden tipik durum örneklemesine göre belirlenmiştir.
Çalışma sürecinde alanyazın ve uzman görüşleri temel alınarak iki adet görüşme
formu geliştirilmiştir. Görüşme formları katılımcılara ayrı ayrı görüşmeler
yapılarak uygulanmıştır. Görüşme formlarından elde edilen veriler içerik
analizi yöntemi ile analiz edilmiştir.
Bulgular:
Çalışma kapsamında elde edilen bulgular üç tema altında toplanmıştır. Bu temalar;
tercih sebebi, bilgi grafik tasarımlarının potansiyel avantaj ve sınırlılıkları
ile bilgi grafiklerin tasarım önerileridir.
Sonuç:
Çalışma sonucunda bilgi grafiklerinin akademik yayınları sunmak için etkili bir
materyal olduğu ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular ışığında bilgi grafik
tasarımlarının yazar, okuyucu, yayıncı ve yayın açısından çeşitli avantajlar
sağladığı belirlenmiştir. Bununla birlikte gelecekte akademik yayınlara yönelik
bu tarz materyallerin kullanım sıklığının artacağı ve görsel tasarım anlayışına
sahip akademisyenlerin bilgi grafiklere yönelik daha olumlu bir bakış
açılarının olacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: bilgi
grafikler, görsel okuryazarlık, akademik yayınların bilgi grafik formuna
dönüştürülmesi