KLASİK TÜRK MÜZİĞİ SES EĞİTİMİ DERSİ İÇİN TEMEL BECERİLERİ KAZANDIRMAYA YÖNELİK BİR EYLEM ARAŞTIRMASI
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Türk Mûsikîsi Devlet Konservatuvarı, Temel Bilimler Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Burçin Uçaner Çifdalöz
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Doktora
Tezi
Derya EROĞLU
ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ
Haziran
2023
ÖZET
Yaşayan bir fenomen ve süreç olarak gelenek, Klasik
Türk Müziğinin temel referansıdır. Geleneğin hem sürekliliğe hem de değişime
açık karakteri, araştırmanın bu tartışmada konumlandığı çakışma noktasını da
ifade eder. Diğer bir ifadeyle bu çalışmanın merkezinde yer alan Klasik Türk
Müziği Ses eğitiminde icraya hazırlık aşamasında temel becerilerin
kazandırılmasına yönelik piyano alıştırmalarının kullanımı, yaklaşık yarım
asırlık akademik Klasik Türk Müziği eğitiminin gelenek merkezli tartışmalarının
önemli ateşleyicilerinden birisidir. Bu tartışmaların tarafları olan görüşlerin
kökenine baktığımızda, günümüzde yükseköğretimde Türk Müziği ses ve saz
icracılığına kurumsal anlamda yön veren iki kaynağın öne çıktığı görülmektedir.
Bunlardan ilki Türk Müziği alanında ilk yükseköğretim kurumu olan İ.T.Ü. Türk
Mûsıkîsi Devlet Konservatuvarı iken, diğeri kuruluş aşamasına ve eğitim
ilkelerinin belirlenmesine Ankara’da yaşayan önemli isimlerin öncülük ettiği ve
derslerini yürüttüğü Selçuk Üniversitesi bünyesindeki Dilek Sabancı Devlet Konservatuarı’nın
Geleneksel Türk Müziği bölümüdür. Her ne kadar bu iki merkezi, yükseköğretim
kurumu olarak sunmuş olsak da aslında burada öne çıkan yaklaşık son 50 yıllık
zaman dilimi içinde Türk Müziği pratiğine ve teorisine akademik düzlemde yön
veren İstanbul ve Ankara’daki yaklaşım farklılıklarıdır. Her iki ilde bulunan
yükseköğretim kurumlarının özellikle yaklaşık yirmi yıldan bu yana verdiği
mezunlarının akademisyen olarak diğer illerde de görev yapmaya başlamasıyla
birlikte bu durum hem söylem hem de bilimsel çalışmalarda yer alan bir tartışma
konusu olarak karşımıza çıkmaktadır.
Söz konusu tartışmada, Klasik Türk Müziği ses
eğitiminde piyano kullanımının uygun olmayacağını düşünen yönelim Ankara
yönelimi olarak ele alınmıştır. Diğer yönelim ise ses tekniği uygulamalarında
piyanoyu ve Batı Müziği ses eğitimi metotlarının bazılarını da kullanan İstanbul Teknik Üniversitesi T.M.D.K.
merkezli İstanbul yönelimidir. Literatürde Klasik Türk Müziği Ses eğitiminde
piyano kullanımının öğrenciler üzerinde nasıl bir etkisi olduğunu araştıran bir
çalışma bulunmamaktadır. Bu araştırmada, Klasik Türk Müziği ses eğitimi
dersinde icraya hazırlayıcı temel becerilerin kazandırılmasında piyano
alıştırmaları ile hazırlanan ders öğretim tasarımı, nitel araştırma
yöntemlerinden biri olan “eylem araştırması modeli” kullanılarak uygulanmış ve
değerlendirilmiştir. Uygulanan ders öğretim
tasarımının çalışma grubunda yer alan öğrencilere, sesin teknik eğitimi ile
ilgili kazanımlar sağladığı ancak alana özgü olarak üslûp ve tavır çalışmaları
için ileri bir yönteme ihtiyaç duyulduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.
Bilim Kodu : 40105
Anahtar Kelimeler : Klasik
Türk Müziği, Ses Eğitimi, Öğretim Tasarımı, Eylem Araştırması
Sayfa Adedi : 191
Tez Danışmanı : Prof. Dr.
Burçin UÇANER ÇİFDALÖZ
Öğrenci ORCID ID : 0000-0002-5413-1546