SIÇANLARDA RADYASYONUN NEDEN OLDUĞU BÖBREK HASARINA KARŞI UMBELLİFERONENİN ETKİLERİ


Prof. Dr. Fatime GEYİKOĞLU

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Fakültesi, Biyoloji, Türkiye

Tez Danışmanı: Fatime Geyikoğlu

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Amaç: Kanser hastalarında morbidite ve mortaliteyi önlemek için tüm vücut radyasyon maruziyeti sırasında böbrekleri korumak için doz-cevap ilişkisi gözden geçirilmelidir. Ayrıca radyasyon hasarına karşı destekleyici tedavilerin renal hemodinamikler üzerinde koruyucu etkilere sahip olup olmadıklarını test etmek önemlidir. Böylece Bu çalışmanın amacı, yüksek doz radyasyon maruziyetine karşı böbrek dokusunda yeni bir radyoprotektif yaklaşım olarak oral umbelliferone desteğinin etkilerini araştırmaktı.

Yöntem Sıçanlar rastgele gruplara ayrıldı: 1) herhangi bir maruziyet görmemiş kontrol grubu; 2) tek doz (12 Gy) tüm vücudu iyonize radyasyona maruz kalmış grup; 3) 5 gün boyunca umbelliferone almış gruplar ve 4) radyasyona maruz kalmadan önce umbelliferone alan gruplar. Hayvanlardan disekte edilen böbrek örneklerinde oksidatif hasar markörleri ve inflamatuvar sitokinler biyokimyasal metotlar kullanılarak ölçüldü. Bundan başka radyasyonun sıçan böbreği üzerindeki etkilerinin tespitinde histopatolojik çalışmalar yapıldı. Bunun için doku örnekleri parafine gömüldü ve farklı boyama yöntemleri için işleme tabi tutuldu.

Bulgular: Radyasyona maruziyet böbrek dokusunda oksidatif stresi ve inflamasyonu arttırdı. Radyasyon ayrıca renal dokuda konjesyon, inflamatuvar hücre inflitrasyonu, şiddetli glomerüler ve tübüler hasar, sitoplazmik vakuolizasyon, fırçamsı kenar kaybı, apoptoz, yaygın nekroz, fibroz ve amiloid depoları gibi ciddi patolojik bulgulara neden oldu. Oysa umbelliferone, radyasyon toksisitesine karşı antioksidan aktiviteyi artırdı ve aynı zamanda inflamatuvar yanıtı azalttı. Dahası umbelliferone ile tedavi edilen gruplarda radyasyona bağlı patolojik bulgular önemli ölçüde azaltıldı. Ayrıca umbelliferone hasar görmüş böbrek hücrelerinde anti-apoptotik etkiler sergiledi.

Sonuç: Böylece umbelliferonenin radyasyon terapisine bağlı böbrek nekrozunu önlemek için umut verici bir ilaç olarak teklif edilebileceği kanaatine varıldı.