Yabancılara Türkçe öğretiminde (A2-B1) kural tabanlı ölçme değerlendirme sistemi uygulamasının geliştirilmesi ve uygulamanın öğrencilerin kelime öğrenimine etkisinin değerlendirilmesi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe Ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Halit Dursunoğlu
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, yabancılara Türkçe öğretimi A2 ve B1 seviyelerinde uygulanmak üzere yapay zekânın alt ürünü olan kural taban destekli bir ölçme değerlendirme mobil uygulaması geliştirerek bu uygulamanın öğrencilerin kelime öğrenimine etkisini incelemektir. Yöntem: Araştırmada karma yöntem araştırmalarından iç içe gömülü desen kullanılmıştır. Nitel veriler; kural tabanlı sistemle geliştirilen mobil uygulamanın verilerini oluşturmak için kullanılan söz varlığının doküman analiziyle oluşturulması ve çalışma sonunda, geliştirilen uygulamayla yapılan eğitim hakkında öğrenci görüşlerinden elde edilen verilerden oluşmaktadır. Nicel veriler ise; A2-B1 seviyelerinde öğrenim görmekte olan öğrencilere uygulanmak üzere geliştirilen "Kelime Bilgisi Başarı Testlerinin (A2-B1)" her iki düzeyde ön test ve son test olarak uygulanmasından elde edilen verilerden oluşmaktadır. Elde edilen nicel verilere SPSS 25.00 programıyla Bağımsız Örneklem t-testi ve Mann-Whitney U testi uygulanmıştır. Deney süreci 6 haftada A2 seviyesinde 12 deney, 12 kontrol grubu öğrencisiyle; B1 seviyesinde ise 14 deney, 14 kontrol grubu öğrencisiyle tamamlanmıştır. Bulgular: Doküman analizi sonucunda geliştirilen uygulama, 6 hafta boyunca uygulanmıştır. Süreç sonundaki başarı testleri, nicel veriler ve gelişim raporlarına göre, uygulamanın her iki düzeydeki deney gruplarında anlamlı bir farklılık oluşturduğunu göstermiştir. Çalışmanın nitel analizleri sonucunda "uygulamaya yönelik genel görüşler", "uygulama deneyimleri" ve "uygulamanın geliştirilmesine yönelik öneriler" temalarına ulaşılmıştır. Sonuçlar: Yapılan deneysel çalışma, uygulamayı kullanan öğrencilerin kelime başarılarının, geleneksel yöntemlerle öğrenim gören kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı ölçüde daha yüksek olduğunu göstermiştir. Bu başarının temelinde, yanlış cevaplanan kelimeleri farklı cümle yapıları içinde sistematik olarak tekrar sunan kural tabanlı sistemin yer aldığı belirlenmiştir. Uygulama, kelime dağarcığını geliştirmenin yanı sıra öğrencilerin okuma, konuşma ve yazma becerilerine de olumlu katkı sağlamış ve öğrenme motivasyonlarını artırmıştır. Bununla birlikte, karşılaşılan teknik aksaklıklar (yavaşlık, donma vb.) uygulamanın kullanıcı deneyimini olumsuz etkileyen temel zorluklar olarak öne çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Yabancılara Türkçe öğretimi, kelime öğretimi, kural taban destekli uygulama, ölçme değerlendirme, mobil destekli dil öğrenme.