Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Su Ürünleri Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Murat Arslan
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Amaç: Mevcut çalışmada, gökkuşağı alabalığı
yemlerinde balık unu/yağının tamamı değiştirilerek kullanılan bitkisel
kaynakların farklı besleme stratejileriyle uygulanmasıyla büyüme, vücut proksimet
kompozisyonu, protein metabolizması, bağırsak histolojisi, sindirim ve kalite
parametreleri üzerindeki etkilerinin detaylı şekilde araştırılması
amaçlanmıştır.
Yöntem: Beslemede 2 adet yem (BUY; balık unu/yağı, BPY;
bitkisel kaynaklar) ve bu yemlerle 2 farklı yemleme stratejisi (BPY/BUY; sabah
BPY, öğleden sonra ise BUY ile besleme ve BPY-BUY; bir gün tamamen BPY, ertesin
gün ise tamamen BUY ile besleme) tasarlanarak başlangıç ağırlıkları ∼31 g olan
gökkuşağı alabalıkları (Oncorhynchus
mykiss) 150 gün boyunca 4 farklı grup şeklinde 3 tekerrürlü beslenmiştir.
Bulgular: Besleme sonunda,
en yüksek büyümenin BPY/BUY grubunda olduğu (son ağırlık; 279,7 g), en düşük
büyümenin ise (son ağırlık; 209,7 g) BPY grubunda yer aldığı gözlenmiştir (P≤0,05). IGF-I ve IGF-II mRNA
seviyelerinin deneysel uygulamalardan önemli derecede etkilendiği (P≤0,05) belirlenmiştir. Tüm vücuttaki en
yüksek toplam SFA, MUFA ve n3 ile n3/n6 oranı BUY grubunda tespit edilirken
(sırasıyla %32,1, %33,3, %22,3 ve 1,8), en düşük değerler BPY grubunda
kaydedilmiştir. Toplam EAA seviyeleri deneysel uygulamalardan önemli derecede
etkilenmiş olup (P≤0,05), en yüksek
değer ise BUY grubunda tespit edilmiştir (8,55 g/100 g). Denemede günlük
üre-azot salınımının deneysel uygulamalardan önemli derecede etkilendiği ayrıca
tespit edilmiştir (P≤0,05). BPY
grubundaki balıklarda histopatolojik değişimlerin diğer gruplara göre daha
fazla ve şiddetli olduğu gözlenmiştir. En yüksek MDA ve CAT aktivitesinin BUY
grubunda, en yüksek SOD ve GSH aktivitelerinin BPY grubunda olduğu
belirlenmiştir (P≤0,05). Sindirim
enzimleri üzerinde deneysel uygulamaların önemli derecede etkilendiği ayrıca
belirlenmiştir. Filetolardaki toplam SFA, MUFA ve n3 ile n3/n6 oranlarının
gruplar arasında farklılık gösterdiği görülmüştür (P≤0,05). Filetolardaki ∑EAA, ∑EOAA ve ∑EOAA/∑EAA oranlarının
deneysel uygulamalardan önemli derecede etkilenmediği, ∑EOAA/∑EAA seviyelerinin
ortalama 0,88 olduğu tespit edilmiştir. 6, 9 ve 12’inci günlerde deneysel
uygulamaların TBARs sonuçlarını önemli derecede etkilediği, bu durumun TVB-N
seviyeleri üzerinde yalnızca 12’inci günde görüldüğü saptanmıştır (P≤0,05).
Sonuç: Besleme deneyi
sonucunda dönüşümlü yemleme stratejisi uygulanan gruplardaki (BPY/BUY ve
BPY-BUY) büyüme performansının herhangi bir yemleme stratejisi uygulanmayan
gruplardan (BUY, BPY) daha yüksek değerlerde olduğu kaydedilmiştir. Yemleme
stratejisi uygulanan gruplarda (BPY/BUY ve BPY-BUY), YDK’nın diğer gruplara
oranla daha düşük değerlerde olduğu ve büyümeyle ters orantılı olarak değiştiği
görülmektedir. BPY grubunda FIFO oranının sıfırlandığı, bu gruptaki balıkların
filetolarında EPA (20:5n-3) ve DHA miktarlarının (22:6n-3) diğer gruplara
kıyasla her ne kadar düşük seviyede olduğu görülse de, bu şekilde beslenen
balıklardan bir miktar fazla tüketilmesiyle birlikte insan beslenme için
gerekli olan EPA ve DHA’nın temin edilebileceği sonucuna varılmıştır.
Anahtar
Kelimeler: Alabalık, bitkisel hammaddeler, yemleme stratejisi, büyüme
parametreleri, ürün kalitesi.
Haziran 2022, 134 sayfa