KULLANICI DENEYİMİNİN YEŞİL YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ


Arş. Gör. Aslıhan KILIÇ

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Yazılım Mühendisliği, Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Dr. Yüksel Göktaş

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Amaç: Bu çalışmada, yazılım uygulamalarının geliştirilme yaşam döngüsüne kullanılabilirlik testlerinin uygulanmasının, karbon salınımı ve enerji tüketimi bileşenleri aracılığıyla yeşil yazılım açısından incelenmesi amaçlanmaktadır. Böylece, insan bilgisayar etkileşimi ve yeşil yazılım alanları için ortak bir çalışma alanı oluşturacaktır. 

Yöntem: Bu çalışmada, kullanıcıların hastane randevusu oluşturabilecekleri bir uygulama geliştirilmiştir. Uygulamanın ilk versiyonunun geliştirilme aşamalarında herhangi bir kullanılabilirlik testi yapılmamıştır. Uygulamanın kullanılabilirlik testi ile görüşleri dahil edilmemiş versiyonu son kullanıcılara sunularak uygulama üzerinde kendilerine verilen görevleri yerine getirmeleri istenmiştir. Kullanıcıların uygulamayı kullanımları esnasında yapılan karbon salınımı ve enerji tüketimi değerleri ölçülmüştür. Sonrasında kullanıcılar ile uygulama hakkında bir görüşme yapılarak kullanılabilirlik testi yapılmıştır ve geri dönütler elde edilmiştir. İkinci versiyon için kullanıcılardan elde edilen geri dönütler hastane randevu uygulamasına dahil edilmiştir. Böylece uygulamanın kullanıcı deneyimi dahil edilmiş hali olan ikinci versiyonu oluşturulmuştur. İkinci versiyonda son kullanıcılara sunularak, burada görevleri yerine getirmeleri istenmiştir. Bu esnada yine karbon salınımı ve enerji tüketimi değerleri ölçülmüştür. İlk aşamada 12 kişi ile kullanıcı testleri gerçekleştirilmiştir. İkinci aşamada ise ilk 6 kişi ilk aşamada test yapılan, diğer 6 kişi ise daha önce uygulamayı kullanmayan kişilerden seçilmiştir. Her iki versiyon içinde değerler kıyaslanmıştır. 

Bulgular: Çalışmanın, ikinci aşamasında elde edilen uygulamanın kullanım süresi, karbon salınımı ve enerji tüketimi değerleri, ilk aşamasında elde edilen uygulamanın kullanım süresi, karbon salınımı ve enerji tüketimi değerlerinden daha düşük olduğu gözlemlenmiştir. Her iki versiyonu kullanan kullanıcıların, ilk verisyondaki kullanım süresi, karbon salınımı ve enerji tüketimi değerlerine kıyasla ikinci versiyondaki kullanım süresi, karbon salınımı ve enerji tüketimi değerlerinin düştüğü gözlemlenmiştir. Uygulamanın ilk versiyonunu ilk kez kullanan kullanıcıların ölçüm sonuçları ile ikinci aşamada uygulamanın ikinci versiyonunu ilk kez kullanan kullanıcıların ölçüm sonuçları karşılaştırılmıştır. İkinci versiyonu ilk kez kullanan kullanıcıların ortalama kullanım süresi, karbon salınımı ve enerji tüketimi değerleri, ilk versiyonu ilk kez kullanan kullanıcıların ortalama değerlerinden daha düşük olduğu gözlemlenmiştir. 

Sonuç: Çalışma, yazılım uygulamalarının geliştirilme aşamalarına kullanılabilirlik testleri aracılığıyla kullanıcıların görüş ve önerilerinin dahil edilmesinin, uygulamaların kullanım sürelerini ve buna bağlı olarak kullanım esnasında yapılan karbon