Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bitlis Eren Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji, Türkiye
Tez Danışmanı: Murat Kurşat
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Bu
çalışmada Bitlis İlinde yetişen, Lamiaceae familyasına ait 21 cins ve bu
cinslere ait 54 takson arasındaki akrabalık ilişkisi ortaya konmuştur. Bitlis
ilinde toplanan örnekler morfolojik olarak tanımlanmış ve birer örnekleri
Bitlis Eren Üniversitesi Herbaryumunda muhafaza edilmiştir. Taksonlar
arasındaki genetik benzerlikler RAPD (Randomly Amplified Polymorphic DNA) PCR
tekniğiyle belirlenmiştir. Çalışmada 50 farklı RAPD primeri denenmiş bunlardan
yüksek oranda polimorfizm gösteren 9 primer değerlendirmeye alınmıştır.
Elde edilen sonuçlara göre Ajugoideae alt familyasına ait Ajuga L. ve Teucrium L. cinsleri morfolojik sistematiğe paralellelik
göstermiştir. Ajugoideae alt
familyası, Scutellarioideae alt
familyasına ait taksonlarla bir küme oluşturmuştur. Çalıştığımız Lamioideae alt familyasına ait cinsler
arasında Phlomis L., Lamium L., Ballota L., Stachys L. ve
Sideritis L. cinsleri morfolojik
sistematiği desteklerken Marrubium L.
cinsi gruptan ayrılmıştır. Nepeteoideae
alt familyasına ait Nepata L., Lallemantia Fisch. & C.A. Mey, Melissa L., Prunella L., Origanum L.,
Satureja L., Clinopodium L., Cyclotrichium
(Boiss.) Manden. & Scheng.,
Mentha L., ve Salvia L. cinslerine ait taksonlar morfolojik taksonomiyi
desteklerken, Ziziphora clinopodioides
Lam. taksonunun farklılık gösterdiği görülmüştür.
Öte yandan Marrubium parviflorum Fisch. & C.A. Mey. subsp. parviflorum Fisch. & C.A.Mey. ve Marrubium astracanicum Jacq. taksonları benzerlik
matriksine göre 0,900 oranında yakınlık göstermişlerdir. Marrubium üyelerinin Lamioideae alt
familyasına ait olmalarına rağmen tek başlarına grup oluşturup diğer alt
familya üyelerine uzak kaldıkları gözlenmiştir.
Benzerlik matriksine göre 0,908 oranı
ile Teucrium chamaedrys subsp. sinuatum Celak. Rech.f. ile Teucrium polium L. subsp. polium, 0,908 oranı ile Phlomis
lanceolata Boiss.
& Hohen. ile Phlomis kurdica Rech. Fil., 0,923 oranı ile Origanum acutidens (Hand.-Mazz.) Ietswaart
ile Origanum vulgare subsp. gracile
(K.Koch) Ietswwith, 0,955 oranı
ile Clinopodium vulgare subsp. arundanum (Boiss.) ile Clinopodium graveolens subsp.
rotundifolium (Pers.)
Govaertswith,
0,934 oranı ile Salvia verticillata
L. subsp. verticillata ile Salvia
verticillata subsp. amasiaca (Freyn & Bornm.) Bornm. Bull. Herb.
Boiss., 0,917 oranı ile Salvia verticillata subsp. amasiaca (Freyn & Bornm.) Bornm. Bull. Herb. Boiss. ile Salvia candidissima Vahl. subsp.
candidissima Vahl., 0,900 oranı ile Salvia
candidissima Vahl. subsp.
candidissima Vahl. ile Salvia limbata
C. A. Meyer türleri arasında
yüksek oranda benzerlik tespit edilmiştir.