BİTLİS İLİNDEKİ LAMIACEAE FAMİLYASINA AİT BAZI TAKSONLARIN RAPD-PCR TEKNİĞİ İLE FİLOGENETİK ANALİZİ


Arş. Gör. Dr. Sıraç TOPDEMİR

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bitlis Eren Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji, Türkiye

Tez Danışmanı: Murat Kurşat

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Bu çalışmada Bitlis İlinde yetişen, Lamiaceae familyasına ait 21 cins ve bu cinslere ait 54 takson arasındaki akrabalık ilişkisi ortaya konmuştur. Bitlis ilinde toplanan örnekler morfolojik olarak tanımlanmış ve birer örnekleri Bitlis Eren Üniversitesi Herbaryumunda muhafaza edilmiştir. Taksonlar arasındaki genetik benzerlikler RAPD (Randomly Amplified Polymorphic DNA) PCR tekniğiyle belirlenmiştir. Çalışmada 50 farklı RAPD primeri denenmiş bunlardan yüksek oranda polimorfizm gösteren 9 primer değerlendirmeye alınmıştır.

Elde edilen sonuçlara göre Ajugoideae alt familyasına ait Ajuga L. ve Teucrium L. cinsleri morfolojik sistematiğe paralellelik göstermiştir. Ajugoideae alt familyası, Scutellarioideae alt familyasına ait taksonlarla bir küme oluşturmuştur. Çalıştığımız Lamioideae alt familyasına ait cinsler arasında Phlomis L., Lamium L., Ballota L., Stachys L. ve Sideritis L. cinsleri morfolojik sistematiği desteklerken Marrubium L. cinsi gruptan ayrılmıştır. Nepeteoideae alt familyasına ait Nepata L., Lallemantia Fisch. & C.A. Mey, Melissa L., Prunella L., Origanum L., Satureja L., Clinopodium L., Cyclotrichium (Boiss.) Manden. & Scheng., Mentha L., ve Salvia L. cinslerine ait taksonlar morfolojik taksonomiyi desteklerken, Ziziphora clinopodioides Lam. taksonunun farklılık gösterdiği görülmüştür.

Öte yandan Marrubium parviflorum Fisch. & C.A. Mey. subsp. parviflorum Fisch. & C.A.Mey. ve Marrubium astracanicum Jacq. taksonları benzerlik matriksine göre 0,900 oranında yakınlık göstermişlerdir. Marrubium üyelerinin Lamioideae alt familyasına ait olmalarına rağmen tek başlarına grup oluşturup diğer alt familya üyelerine uzak kaldıkları gözlenmiştir.

Benzerlik matriksine göre 0,908 oranı ile Teucrium chamaedrys subsp. sinuatum Celak. Rech.f. ile Teucrium polium L. subsp. polium, 0,908 oranı ile Phlomis lanceolata Boiss. & Hohen. ile Phlomis kurdica Rech. Fil., 0,923 oranı ile Origanum acutidens (Hand.-Mazz.) Ietswaart ile Origanum vulgare subsp. gracile (K.Koch) Ietswwith, 0,955 oranı ile Clinopodium vulgare subsp. arundanum (Boiss.) ile Clinopodium graveolens subsp. rotundifolium (Pers.) Govaertswith, 0,934 oranı ile Salvia verticillata L. subsp. verticillata ile Salvia verticillata subsp. amasiaca (Freyn & Bornm.) Bornm. Bull. Herb. Boiss., 0,917 oranı ile Salvia verticillata subsp. amasiaca (Freyn & Bornm.) Bornm. Bull. Herb. Boiss. ile Salvia candidissima Vahl. subsp. candidissima Vahl., 0,900 oranı ile Salvia candidissima Vahl. subsp. candidissima Vahl. ile Salvia limbata C. A. Meyer türleri arasında yüksek oranda benzerlik tespit edilmiştir.