Peyzaj mimarlığı ile ilişkili göstergelerin doğu ve batı kültüründe peyzaj tasarımı üzerine etkisi

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Dr. Yahya Bulut

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

İnsanlık uygarlığının başlangıcından beri, mimarlık ve yaşam yapıları barındırmak işlevi ile toplumların kültür ve inanç değerlerinide içermekte ve kapsamaktadır. İnsanlık medeniyeti boyunca her dönem ve zaman içerisinde doğa ve peyzaj mimarlığı arasında doğrudan bir ilişkisi olduğunu söylemek mümkündür. Nitekim çoğu zaman peyzaj tasarımında bu anlamda inanç ve simgeler gözükmektedir. Öte yandan göstergebilim kavramı, post modern döneminde bir bilim dalı olarak ortaya çıksa bile değerlendirme ve incelemelerde, eski çağlardan insan yaşam ve kültürleri ile ilişkili olduğu ve toplumların kültür ve tasarım alanlarında güçlü bir etki yarattığı tespit edilmiştir. Son dönemde De Saussure, Peirce, Eco ve Jencks gibi düşünür, filozof ve peyzaj mimar, olarak farklı alan ve boyutlarda göstergebilim konusunu ele almış ve tartışmışlardır. Bu tez çalışmasında göstergeler ile ilgili kavramların incelemesi ve irdelemesi sonucunda bu alanda farklı dönemlere ait ve göstergebilim değerlerine sahip doğu ve batı kültüründen ve kendi alanında tanımlı ve göstergebilim mantığıyla tasarlanan öncü park, bahçe ve yeşil alanlar seçilmiş ve analiz yapılmıştır. Doğu kültüründen Tac Mahal, modern dönemini temsil eden Hyde Park, ve post modern döneminden De La Villette, Kozmik ve Northumberlandia material olarak ele alınmıştır. Bu parkların gösterge bilimsel analizleri özgün yöntemler ile teorisel düşüncelerden pratik hale dönüştürülmüş ve çeşitli çizelgelerle, sembolik değerler, işaret veya bir totemin tasarım kavramı olarak dönüşmesi, sosyo-kültürel ve inançları yansıtan simgeler incelenmiş ve ortaya çıkarılmıştır. Sonuçta peyzaj mimarlığı ile göstergebilim arasındaki ilişki ve birbiri üzerine etkisi tartışılmış ve analiz yapılan yeşil alanlarda kıyaslanarak bu ortak paydaş ve değerler tespit edilmiştir. Göstergebilim kavramı peyzaj mimarlığında bir tasarım kurgu ve konseptine dönüşümü ve diğer yönden simgelerle bir parka anlam kazandırmak ve tasarımları daha okunaklı, tanımlı ve kültürel değerleri içeren bir kavram ortaya çıkarmıştır. Bu kavramlar son dönemlerde göstergebilim peyzaj tasarımında, vazgeçilmez bir kurgu ve değere sahip olmuştur.