Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Fakültesi, Kimya Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Barış Temelli
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Biyolojik süreçlerde önemli rol oynayan
porfirin bileşikleri yapay fotosentez, boya duyarlı güneş pilleri, katalizör ve
sensör uygulamaları, fotodinamik terapi gibi pek çok uygulama alanına ilham
kaynağı olmuştur. Son yıllarda porfirin kimyasındaki bu uygulamalar
incelendiğinde porfirinlere göre üstün özellikler barındıran porfirin
türevlerinin ağırlık kazandığı görülmektedir.
Tez çalışması kapsamında gerçekleştirilen
çalışmaların ilk aşamasını porfirin ve türevlerinin sentezinde yapı taşı olarak
kullanılan mezo-sübstitüe tripiran bileşiklerinin sentezi ve karakterizasyonu
oluşturmaktadır. İkinci aşamada elde edilen mezo-sübstitüe tripiran
bileşiklerinin formillenmesiyle mono-formil tripiran bileşikleri sentezlenerek
yapıları aydınlatılmıştır. Çalışmanın son kısmını formil grubu içeren
tripiranların kullanılmasıyla A3-tipi porfirin bileşiklerinin sentezlenmesi
ve bu bileşiklerin yapılarının karakterizasyonu oluşturmaktadır.
Tez kapsamında mezo-sübstitüe mono-formil
tripiran bileşiklerinin sentezi ilk defa gerçekleştirilmiştir. Bu bileşiklerin
yapılarının aydınlatılarak tepkimelerinin incelenmesiyle geniş kullanım
alanlarına sahip porfirin bileşiklerinin elde edilmesindeki bilimsel bilgi
birikimine katkı sunulmuştur.