Oltu ve Olur (Erzurum) ilçeleri doğal ve kültürel kaynaklarının ekoturizm açısından değerlendirilmesi

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Türkiye

Tez Danışmanı: Yahya Bulut

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

OLTU VE OLUR (ERZURUM) İLÇELERİ DOĞAL VE KÜLTÜREL KAYNAKLARININ EKOTURİZM AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
Elif AKPINAR KÜLEKÇİ

Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı

Danışman: Doç. Dr. Yahya BULUT

Erzurum iline bağlı Oltu ve Olur ilçeleri sahip olduğu değerler bakımından, ekoturizmin önemli cazibe noktalarından birisidir. Oltu ve Olur ilçeleri, Oltu Çayı Havzası’nda yer alan zengin flora ve faunası, yaklaşık 850 ila 3000 m yükseklikler arasındaki değişken topoğrafik yapısı, yöresel ürünler ve el sanatlarındaki zenginliği, yöresel mimarisi, tarihsel zenginliği, ilginç jeolojik oluşumları ile ekoturizm açısından önemli bir potansiyel oluşturmaktadır.

Bu çalışma Oltu ve Olur ilçelerinin ekoturizm potansiyelini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada yerel halkın ve ziyaretçilerin beklenti ve eğilimleri ile uzman görüşleri alınarak katılımcı bir yaklaşımla bölgede ekoturizmin olabilirliği ortaya konulmuştur. Bu doğrultuda ilk önce 2009 yılında Oltu ve Olur ilçelerinde geleneksel olarak düzenlenen dağ şenliklerine katılan yerel halk ve ziyaretçilerin ekoturizme bakış açılarının belirlenmesi amacıyla anket çalışması yürütülmüştür. Yapılan anket çalışması ile kırsal kalkınmanın aracı olarak ekoturizm faaliyetlerinin Oltu- Olur ilçelerinde ne şekilde yer alması gerektiği, yerel halkın ekoturizm faaliyetlerindeki yeri ve rolünün ne olduğu, ekoturizmden beklentileri, hangi tür ekoturizm faaliyetlerinin bölgede uygulanabileceği, bunların turizme olumlu ve olumsuz etkilerinin neler olabileceği belirlenmiştir. Daha sonra 14 ve 22 Ağustos 2010 tarihlerinde 5’li Likert tipi sorularla hazırlanan anketlerin uzman değerlendirmesine sunulduğu SWOT Analizi yapılmıştır. Yapılan SWOT Analizi ile çalışma alanın ekoturizm potansiyeli açısından, güçlü ve zayıf yönleri ile gelecekte oluşabilecek fırsat ve tehditlerin neler olabileceği belirlenmeye çalışılmıştır.

Çalışmada en uygun ekoturizm etkinliğinin seçilmesinde karmaşık ve çok ölçütlü karar verme tekniklerinden birisi olan Analitik Hiyerarşi Yöntemi (AHS) kullanılmıştır. AHS Yönteminde karar hiyerarşisi modelinde yer alan seçenekler Doğal Kaynak Değerleri Üzerinde Baskı, Kültürel Değişim, Bölgenin Tanıtımı, Altyapıda Gelişme ve İstihdam ve Gelir (Düzey 2) olarak belirlenirken, karar kriterleri (ölçütleri) ise Flora ve Fauna Gözlemleme, Doğa Yürüyüşü (Trekking), Festival ve Yayla Turizmi, Tarih ve İnanç Turizmi ve Geleneksel Ürünler ve Gastronomi (Yemek) Turizmi   (Düzey 3) olarak belirlenmiştir. Elde edilen AHS Analiz sonucuna göre, katılımcıların öncelikli değerlerinin genel aritmetik ortalamaları ve 2. Düzey’in öncelik matrisi dikkate alındığında, gerçekleştirilecek ekoturizm faaliyetleri hem Olur (0.3122) hem de Oltu (0.3285) ilçeleri için “Bölgenin Tanıtımı” yönünde katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Oltu ve Olur ilçelerinde karar vericilerin bölgeye en uygun ekoturizm etkinliği için öncelikli tercihlerine ve 3. Düzeyin öncelik matrislerine bakıldığında   Olur için “Festival ve Yayla Turizmi” (0.2942) Oltu için ise “Geleneksel Ürünler ve Gastronomi (Yemek) Turizmi” (0.3177) yöre için en uygun ekoturizm faaliyeti olarak belirlenmiştir. Çalışma alanında her iki ilçede de son sırada “Flora (bitki örtüsü) ve Fauna (Yaban Hayatı) Gözlemleme” en ez uygun ekoturizm etkinliği olarak belirlenmiştir.

2012, 274 Sayfa
Anahtar Kelimeler: Erzurum, Oltu, Olur, Ekoturizm, SWOT Analizi, AHS Analizi