Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Moleküler Biyoloji ve Genetik Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Hakan Aşkın
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Fitokimyasallar, sindirim sistemi, karaciğer, göz, beyin, böbrek, üreme sistemi, kemik ve deride radyokoruyucu etkileri göstermektedir. Ayrıca radyasyon kaynaklı mukozal ülserler, organ fibrozisleri (pulmoner fibrozis, karaciğer fibrozu ve renal fibrozis), göz yaralanmaları, kalp-vasküler endotelyal hasarlar ve kemik hasarları oluşan reaktif oksijen türlerini temizleme yetenekleri sayesinde bu fitokimyasallar tarafından iyileştirilebilmektedir. Bu fitokimyasallar arasında en yaygın olarak bulunan flavonoidler, birçok bitki ve mantarda sekonder metabolit olarak bulunan ve tedavi edici özelliklere sahip polifenolik bileşiklerdir. Flavonoidler, antioksidan aktivite, antienflamatuar özellik, kardiyovasküler ve nörodejeneratif hastalıkların önlenmesi gibi insan sağlığı için çok yararlı özelliklere sahiptirler. Çalışmamızda naringenin, kuersetin ve hesperidin flavonoidlerinin radyo-koruyucu etkileri çeşitli parametreler (Karbonik anhidraz enzim aktiviteleri (=CA), asetilkolinesteraz enzim aktiviteleri (=AChE), Malondialdehit seviyeleri (=MDA), Süperoksit dismutaz enzim aktiviteleri (=SOD), Glutatyon peroksidaz enzim aktiviteleri (GPx) ve Toplam antioksidan Kapasite (=TAK)) testi kullanılarak belirlenmeye çalışıldı. Bu amaç için dişi Sprague Dawley fareleri kullanıldı. Kontrol grubunda yedi gün boyunca normal beslenen ratlar kullanıldı. Pozitif kontrol olarak üç ayrı radyoterapi (RT) grubu oluşturuldu. Bu üç grupta yer alan grupta yer alan fareler, sırasıyla 10 Gy, 12 Gy ve 15 Gy radyasyona deney başladıktan yedi gün sonra maruz bırakıldı. Geri kalan altı grup ise (naringenin, kuersetin, hesperidin, naringenin + RT, kuersetin + RT ve hesperidin + RT) yine yedi gün süre ile uygulama bileşikleriyle beslendikten ve/veya RT uygulandıktan sonra anestezik işlem uygulanmıştır. Sonrasında ise uygun koşullar altında beyin ve göz dokuları alınarak gerekli tüm işlemler gerçekleştirilmiştir. Tüm uygulamalar sonucunda elde edilen bulgular, bu üç flavonoidin radyo-koruyucu etkili olduğunu göstermiştir. Bu etkileri, sahip oldukları antioksidan özelliklerinin yanısıra CA ve AChE inhibisyonunu azaltmalarına bağlanabilir.