Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Yönetim Bilişim Sistemleri, Türkiye
Tez Danışmanı: Uğur Yavuz
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu tez çalışmasında büyük ölçekli eğitim kurumlarında yapılmakta olan çoktan seçmeli sınavlar için görüntü işleme teknikleri kullanılarak hızlı ve okuma doğruluk oranı yüksek bir optik form okuma ve değerlendirme sistemi geliştirilmiştir. Çok sayıda öğrencinin katılımıyla gerçekleşen sınavlarda iş takvimine bağlı olarak çalışmak son derece önem arz etmektedir. Bu nedenle değerlendirme sürecinde yaşanan zaman ve iş kaybını azaltacak bir sistem geliştirilmesi amaçlanmıştır. Belirli bir optik form şablonuna göre okuma yapmaktan ziyade kullanıcılara kendi şablonlarını oluşturabileceği ve bu şablona göre okuma yapan modeli elde edecekleri dinamik ve esnek bir yapı oluşturulmuştur. Yüksek hızlı tarayıcılardan elde edilen görüntüler üzerinden karekod, kimlik numarası, kitapçık türü ve ders sorularına ait bilgileri okuyabilen, tarayıcıyla eşzamanlı çalışabilen ve taranmamış ya da hatalı olan optik formları personelin takip edebileceği modüller oluşturulmuştur. Optik form üzerinde Aruco işaretçileri kullanılarak eğimli ya da ters görüntülerin düzeltilebilir, okuma alanlarının tespit edilebilir ve kâğıdın düz olduğunu kontrol etmek için geometrik doğrulama yapılabilmektedir. Görüntünün belleğe aktarılması ve karekod okuma işlemleri için birtakım optimizasyonlar yapılarak performans açısından önemli kazanımlar elde edilmiştir. Optik form üzerinde öğrencinin silme sonucu leke bıraktığı seçeneklerde ya da kaleme bağlı işaretleme yoğunluğunun düşük olduğu durumlarda OMR cihazlarında hatalı okuma yaptığı gözlemlenmiş ve bunun üzerine yeni bir yöntem önerilmiştir. Bu yöntemde tüm işaretleme seçenekleri K-means kümeleme algoritmasıyla iki sınıfa ayrılarak öğrencinin kalem yoğunluğu belirlenmektedir. Belirlenen kalem yoğunluğuna göre yapılan okumalarda hata oranı %97,7 azalmıştır. 265,816 optik form görüntüsü üzerinden yapılan testlerde doğruluk oranı %99,98, her optik için okuma süresi 0,12 saniye olarak elde edilmiştir.