MİNDERİN LİDERLERİ: GÜREŞÇİLERİN KİŞİLİK TİPLERİ İLE PSİKOLOJİK PERFORMANS DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Spor Bilimleri Fakültesi, Beden Eğitimi Ve Spor Öğretmenliği, Türkiye
Tez Danışmanı: İzzet Uçan
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Amaç: Güreşçilerin kişilik tipleri ile psikolojik performansları arasındaki ilişki ve bu özelliklerin farklı değişkenler açısından incelenmesidir. Yöntem: Araştırmaya, 18-35 yaş arasında farklı deneyim seviyelerine sahip 306 erkek ve 58 kadın olmak üzere toplam 364 güreşçi katılmıştır. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Psikolojik Performans Ölçeği ve A-Tipi Kişilik Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. SPSS 24.0 programıyla analiz edilen verilerde, Bağımsız Örneklem T-testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi uygulanmıştır. Anlamlı farklılıkların olduğu durumlarda Post-Hoc testleri kullanılmış, ölçekler arasındaki ilişkiler ise Pearson Korelasyon analiziyle değerlendirilmiştir (p<.05). Bulgular: Psikolojik performans, başarı durumu, deneyim yılı, gelir seviyesi ve yaş değişkenlerinde anlamlı farklılıklar göstermiştir. Uluslararası başarıya sahip güreşçiler, güdülenme ve kendine güven alt boyutlarında daha yüksek puan alırken, 10 yıldan fazla deneyime sahip sporcular stres yönetimi ve odaklanmada üstün bulunmuştur. Gelir seviyesi arttıkça kendine güven puanları yükselmiş, 25 yaş üzeri güreşçiler gençlere kıyasla daha yüksek güdülenme ve kendine güven sergilemiştir. A-Tipi kişilik özellikleri ise deneyim yılı ve başarı durumuna göre farklılık göstermiştir. 10 yıldan fazla deneyimi olanlar zamana ve işe verilen önem boyutlarında, uluslararası başarıya sahip güreşçiler ise rekabetçilik ve başarı odaklılıkta daha belirgin özellikler göstermiştir. Sonuç: Psikolojik performans düzeylerinin başarı durumu, deneyim yılı, gelir seviyesi ve yaş gibi faktörlerden anlamlı şekilde etkilendiğini göstermiştir. A-Tipi kişilik özellikleri, özellikle deneyim yılı ve başarı düzeyine bağlı olarak zamana ve işe verilen önem boyutlarında farklılaşmıştır. Sonuçlar, sporcuların kişilik tipleri ve psikolojik performanslarının bireysel farklılıklara uygun antrenman ve psikolojik destek stratejileriyle geliştirilebileceğini ortaya koymaktadır.