Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Tıbbi Hizmetler ve Teknikler, Türkiye
Tez Danışmanı: Fatma Zühal Umudum
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Amaç: Obezitenin önlenmesi ve yeni tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesi amacıyla iştah hormonları üzerindeki umut verici araştırmalar devam etmektedir. Bu araştırmada gastrointestinal iştah modülatörlerinden oreksijenik peptit grelin ve anoreksijenik peptid tirozin tirozin, glukagon benzeri peptid düzeylerinin farklı vücut kitle indeksine göre değişimleri belirlenerek bu hormonların obezite ile ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Materyal metod: Araştırmanın örneklemini vücut kitle indeksi normal olan 49 sağlıklı kontrol ve 62 obez birey oluşturmaktadır. Numunelerin grelin, PYY ve GLP-1 seviyeleri ELISA metodla ve ticari kit ile analiz edilmiştir. Aynı zamanda numunelerde insülin, açlık kan glukozu, HbA1c, total kolesterol, trigliserid, HDLve LDL de çalışılmıştır.
Bulgular: Kontrol grubuna kıyasla vaka grubu serum grelin konsantrasyonu anlamlı olarak düşük belirlenmiştir (p<0,05). Kontrol grubunda yüksek olan tokluk hormonları PYY ve GLP-1 düzeyleri de vaka grubunda anlamlı olarak düşük tespit edilmiştir (p<0,05). Ayrıca gruplar arası korelasyon analizinde vücut kitle indeksi ile serum grelin, GLP-1 ve PYY konsantrasyonu negatif yönde zayıf düzeyde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Karbonhidrat ve lipit metabolizması ile ilişkili parametreler vaka grubunda (HDL dışında) anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0,05).
Sonuç: Vaka grubunda vücut kitle indeksinin artmasına karşın azalan grelin seviyelerinin bozulan enerji dengesini kompanse etmek için koruyucu bir mekanizma olarak oluştuğu düşünülmektedir. Kontrol grubunda yüksek olan grelin hormonu gıda alımını artırma, büyüme hormonu salgısını ve lipolizi artırma, insülin salgısını inhibe etme gibi etkiler ile enerji homeostazına katkı sağladığı görülmektedir. Tokluk hormonları GLP-1 ve PYY düzeyinin vaka grubunda azalması hormonların obezite patofizyolojisinde etkili olabileceğini göstermektedir. Bununla birlikte kontrol grubunda yüksek olarak belirlenen bu hormonların, iştah regülasyonu sağlayan doygunluk sinyalleri olduğu bilgisini desteklemektedir. Vaka grubunda karbonhidrat ve lipit parametrelerinin (HDL hariç) yüksek olması, değişen enerji metabolizmasının vücut kitle indeksini olumsuz etkilediğini göstermektedir.