UZUN SAP BAĞLAMA ENSTRUMANINDAKİ MEVCUT PERDE SİSTEMİYLE HÜZZAM MAKAMI DİZİSİNİN SESLENDİRİLMESİNDE ORTAYA ÇIKAN PROBLEMLER VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Doç. Dr. Ahmet Selim Doğan

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu araştırma, uzun sap bağlama enstrümanındaki mevcut (17’li) perde sistemiyle Hüzzam makamı dizisinin seslendirilmesinde, geleneksel Türk sanat müziği (GTSM) kuramı açısından ortaya çıkan durumun değerlendirilmesini konu almaktadır. Araştırma kapsamında, konuya yönelik yazılı-dijital kaynak taramaları yapılmış ayrıca konu uzmanları ile kişisel görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen kazanımlar ışığında, GTSM’deki Hüzzam makamı dizisi ile geleneksel Türk halk müziğinde (GTHM) Hüzzam olarak kabul edilen dizi, kuramsal ve duyuşsal açılardan ele alınarak benzerlikleri/farklılıkları değerlendirilmiş, ayrıca GTSM’de Hüzzam makamında olan şarkılar ile GTHM’de Hüzzam olarak kabul edilen türküler özellikle ses dizileri ve ses değiştirici işaretlerdeki farklılıklara odaklı karşılaştırmalara tabi tutulmuşlardır. Konuyla ilgili yapılan araştırmalardan elde edilen bilgiler/bulgular ışığında, Hüzzam makamı dizisinin uzun sap bağlama enstrümanının mevcut perde sistemiyle seslendirilmesinde birtakım problemlerin varlığı tespit edilmiş ve bu problemlerin çözümüne yönelik GTSM kuramındaki Hüzzam makamı dizisinin karakteristiklerinden hareketle çeşitli öneriler sunmak hedeflenmiştir. Araştırma doğrultusunda; GTHM ses (perde) sisteminin, GTSM’deki Hüzzam makamı dizisini doğru bir şekilde seslendirmek için yeterli olmadığı, GTHM’de Hüzzam olarak kabul edilen dizinin GTSM kuramı açısından (özellikle ses değiştirici işaretler açısından) farklılıklar gösterdiği sonuçlarına ulaşılmış ve uzun sap bağlama enstrümanıyla Hüzzam makamı dizisinin karakteristik özelliklerini doğru bir şekilde seslendirmeye yönelik çeşitli öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Geleneksel Türk Sanat Müziği, Geleneksel Türk Halk Müziği, Makam, Ses Sistemi, Bağlama.