Psödoeksfoliasyon sendromlu katarakt olgularının hümör aköz ve serum örneklerinde etyopatogenez ile ilişkili olabilecek metabolik yolaklarda görev alan enzim aktivitelerinin değerlendirilmesi


Dr. Öğr. Üyesi Büşra ÇALIŞKAN

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye

Tez Danışmanı: İlknur Akyol Salman

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Psödoeksfoliasyon sendromlu katarakt olgularının aköz ve serum örneklerinde, etyopatogenez ile ilişkili olabilecek çeşitli metabolik yolaklarda görev alan; prolidaz, paraoksonaz (PON), karbonik anhidraz (CA), aldoz redüktaz (AR), glutatyon redüktaz (GR) enzim aktivitelerinin belirlenmesi ve kontrol grubu ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya dahil edilen 66 hasta iki ayrı gruba ayrıldı. Psödoeksfoliasyon sendrom birlikteliğinde kataraktı bulunan 33 olgu birinci grubu oluştururken (PES’li grup), yaşa bağlı kataraktı olan, PES’i olmayan 33 olgu ise ikinci grubu (Kontrol grubu) oluşturdu. Hastaların aköz ve serum örneklerinde paraoksonaz, prolidaz, aldoz redüktaz, glutatyon redüktaz, karbonik anhidraz hidrataz ve esteraz aktiviteleri çalışıldı. Ayrıca serum örneklerinde; selenyum, LDL, HDL ve total kolesterol düzeyleri çalışıldı. Bulgular: PES’li grubun aköz örneklerinde çalışılan prolidaz enzim aktivite değerlerinde, kontrol grubuna göre belirgin derecede artış tespit edildi ve iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı. (p < 0.05) PES’li grubun serum prolidaz seviyelerinde, kontrol grubuna göre yaklaşık 3 katında bir artış saptanmasına rağmen, iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık mevcut değildi. (p > 0.05) PES’li grubun serum CA hidrataz enzim aktivite düzeylerinde, kontrol grubuna göre belirgin derecede artış saptandı ve iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık mevcuttu. (p < 0.05) Aköz CA hidrataz seviyelerinde ise iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmadı. (p > 0.05) Her iki grubun aköz ve serum örneklerinde çalışılan; PON, AR, GR, CA esteraz enzim aktivite düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmadı. (p > 0.05) Her iki grubun aköz örneklerinde aldoz redüktaz enzim aktivitesi tespit edilmedi. Serum selenyum, HDL, LDL seviyelerinde iki grup arasında istatistiksel anlamlı farklılık saptanmadı. (p > 0.05) Serum total kolesterol seviyeleri PES’li grupta kontrol grubuna göre daha düşük seviyelerde tespit edilmiş olup, iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı. (p < 0.05) PES’li grubun; aköz GR-PON ile aköz CA esteraz ve hidrataz aktiviteleri arasında negatif korelasyon tespit edildi. (p < 0.05) Sonuç: PES’li hastaların aköz örneklerinde, prolidaz enzim aktivitesinin yüksek olması, kollajen döngüsünün hızlanması ile ekstrasellüler matriks homeostazisinin birikim yönünde bozulmuş olabileceğini; GR-PON antioksidan enzim aktiviteleri ile CA enzim aktiviteleri arasındaki negatif korelasyon ve serum CA hidrataz enzim aktivitesindeki artış; antioksidan enzim aktivite yetersizliğinin CA enzim aktivitesindeki artışla sonuçlanabileceğini düşündürmektedir. Bu sonuçlar PES’in oluşum mekanizmasını anlamada yol gösterici olabilir. Anahtar Kelimeler: Prolidaz, aldoz redük