KEPEZ LİMANI FARKLI ZOOPLANKTON GRUPLARININ KARARLI İZOTOP KOMPOZİSYONLARININ ÇEVRESEL DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ


Dr. Öğr. Üyesi Sinan UZUNDUMLU

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Yeşim Büyükateş

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu çalışma Çanakkale Boğazı’nda bulunan Kepez Limanı’nda kıyısal alanın biyolojik ve fiziko-kimyasal özelliklerin bölgedeki baskın zooplankton gruplarının δ13C ve δ15N kompozisyonları üzerine etkilerini belirlemek amacıyla mevsimsel olarak gerçekleştirilmiştir. Zooplankton örnekleri pelajik bölgeden 200μm göz açıklığına sahip plankton kepçesiyle horizontal olarak toplanmış, örnekler tür bazında ayıklandıktan sonra kararlı izotop analizleri kütle spektrometresi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda toplam zooplankton bolluğu ilkbahar ve yaz mevsimlerinde maksimum değerlere ulaşmıştır. En baskın tür kopepod Acartia clausi olmuştur. Kopepodlara ait δ13C değerleri hem mevsimsel hem de istasyonlar arası önemli farklılıklar göstermiştir. δ15N değerleri ise aynı mevsim içinde istasyonlar arası önemli farklılıklar göstermiştir. En yüksek δ13C ve δ15N değerleri seçici beslenici olan kopepod Calanus helgolandicus türünde saptanmıştır. Filtre ederek beslenen kladoser Penilia avirostris türünün δ13C ve δ15N değerlerinin kopepodlara göre oldukça düşük olduğu belirlenmiştir. Yüksek askıda katı madde ve klorofil-a değerlerinin tespit edildiği kış mevsiminde, kopepodların δ15N değerlerinde zenginleşme tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda zooplankton δ13C ve δ15N oranlarının çevresel ve biyolojik faktörlerin etkisi altında olduğu belirlenmiştir. Buna ek olarak birincil tüketicilerde herbivor ve diğer grupların diyet farklılıklarının yanında seçici beslenici ve filtre ederek beslenen mezozooplanktonun diyet bakımından farklı davrandığı açıkça ortaya konmuştur.