Toplam Faktör Verimliliği ve Kurumsal Göstergeler: Panel Veri Analizi


Arş. Gör. Dr. Nazlı GÖKÇE

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat, Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Dr. Erol Çakmak

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

 

Toplam Faktör Verimliliği(TFV), büyüme ve kalkınmanın gerçekleştirilmesinde çok önemli rol oynamaktadır.  TFV ile teknoloji, altyapı, yabancı doğrudan yatırımlar, eğitim harcamaları, sağlık harcamaları ve AR-GE gibi büyüme ve kalkınma düzeyinin belirleyicileri arasında karşılıklı bir etkileşim bulunmaktadır. TFV düzeyi ve bunun zaman içinde gösterdiği gelişme süreci, günümüz ekonomilerinde var olan “gelişmişlik düzeyi farklılıkları” nın da önemli bir belirleyicisi konumundadır. Bu çalışma, TFV’nin iktisat teorisindeki yeri ve önemine ilişkin teorik çalışmaları incelemekte ve konunun kurumlarla olan ilişkisini güncel tartışmalar bağlamında ele almaktadır. Teorik bölümde aynı zamanda kurumların etkisini ölçmeye yönelik teorik çalışmalar da incelenmektedir. Çalışmanın uygulamalı literatür araştırmasına konu olan bölümünde, TFV ve kurumlar ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiler kullanılan yöntemler bağlamında sistematik bir şekilde incelenmektedir. Çalışmanın son bölümünde, 2005-2018 yıllarını kapsayan dönemde, 117 ülkenin yer aldığı modelde, Toplam Faktör Verimliliği üzerine kurumsal göstergelerin etkisi ekonometrik açıdan analiz edilmiştir. Panel veri analizi yöntemi kullanılarak, TFV ile kurumsal göstergeler arasındaki ilişki ortaya konulmuştur. Ekonometrik analiz sonuçları, kurumsal göstergelerin ve insani gelişmişlik endeksinin, ülkelerin TFV düzeyi üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Buna karşılık kamu harcamalarının, TFV üzerinde negatif bir ilişkisi olduğu ortaya konulmuştur.