Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Temel İslam Bilimleri, Türkiye
Tez Danışmanı: Yakup Kızılkaya
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Dilsel ifadelerin oluşturulması ve yorumlanması sürecinde dilbilgisel ve anlambilimsel kuralların yeterli olmadığının bazı batılı dilbilimciler tarafından fark edilmesi, dilin kullanıcılar ile ilişkisini inceleyen edimbilimin ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Edimbilim dilsel ifadeleri konuşmacının amacı, muhatabın durumu, bağlam, amaçlılık, sezdirim ve önvarsayım gibi dil dışı unsurlar ekseninde incelemektedir. Bu çalışma son yüzyılda batı dünyasında ortaya çıkan edimbilimsel yaklaşımın özellikleri, kavramları ve konularının klasik Arap dili nahiv ve belagat ilimlerindeki ele alınış boyutlarını incelemektedir. Çalışmada amaçlılık, konuşmacı, dinleyici, bağlam, gösterim, gönderim ve çıkarım, önvarsayım ve gereklilik, işbirliği ilkesi, sezdirim, söz eylem kuramı ve incelik kuramı gibi edimbilimsel kavram ve konular, nahiv ve belâgat ilimlerinin ilke, yöntem ve konularıyla karşılaştırılmış, konu teorik ve pratik açıdan değerlendirilmiştir. Neticede edimbilimin yaklaşım ve teorilerinin nahiv ve belagat geleneğinde yoğun biçimde kullanıldığı görülmüştür.