Farklı Yerleşim Sıklıklarında Yetiştirilen Yerli ve Yurtdışı Kökenli Yummurtacı Hibritlerin Verim, Stres ve Bağışıklık Düzeylerinin Karşılaştırılması


Doç. Dr. Uğur ÖZENTÜRK

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Zootekni ve Hayvan Besleme, Türkiye

Tez Danışmanı: Yıldız A.

Tezin Onay Tarihi: 2019

Desteklendiği Program: Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP)

Özet:

Amaç: Bu çalışmada yerli ve yurt dışı kökenli yumurtacı tavukların iki farklı kafes sıklığında verim özellikleri, yumurta kaliteleri, stres ve bağışıklık seviyeleri araştırılmıştır.

Materyal ve Metot: Denemede 3 farklı yumurtacı hibrit Isa Brown (IB), Atak-S (A-S) ve Novogen White (NW) ve her hibrite iki farklı kafes sıklığı (312.50 ve 468.75 cm2/tavuk) uygulanarak toplam 6 grup oluşturulmuştur. Deneme her grup kendi içinde 9 tekerrür yapılarak yürütülmüştür. Her hibritten 180 tane olmak üzere toplam 540 hayvan kullanılmıştır. Su ve yem ad libitum olarak sunulmuştur.

Bulgular: Yerli hibritin yumurta verimi, yem tüketimi, yemden yararlanma oranı (YYO), kırık- çatlak yumurta oranı gibi verim özellikleri bakımından yabancı hibritlere göre daha düşük performans gösterdiği (p<0.01); buna karşın yaşama gücü, canlı ağırlık gibi performanslarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Yumurta kalitesi bakımından yerli hibrite ait yumurta kabuk kalınlığı, Haugh birimi ve ak indeksi değerlerinin düşük olduğu (p<0.01) diğer kalite parametreleri bakımından yabancı hibritlerle benzerlik gösterdiği tespit edilmiştir. Stres ve bağışıklık düzeyi için yerli hibritin yurt dışı kökenli kahverengi yumurtacıyla benzer değerler gösterdiği; buna karşın beyaz yumurtacı tavukların stres seviyelerinin daha düşük, bağışıklık düzeyinin daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.001). Artan kafes sıklığında verim özelliklerinin ve stres seviyelerinin olumsuz etkilendiği (p<0.01); et-kan lekesi oranı dışında tüm yumurta kalite parametreleri ve bağışıklık düzeyinin etkilenmediği belirlenmiştir (p>0.05).

Sonuç: Yerli hibritin yurt dışı kökenli hibritlere göre verim özelliklerinin nispeten düşük, buna karşın yumurta kalitesi, stres ve bağışıklık düzeylerinin birbirine benzer olduğu; kafes sıklığının ise verimi düşürerek stresi artırdığı, bağışıklık düzeyini ve yumurta kalitesini etkilemediği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Bağışıklık, Kafes sıklığı, Stres, Verim, Yumurta kalitesi, Yumurtacı tavuk