YAPAY ZEKÂ TABANLI BİLGİSAYARLI GÖRÜ İLE TRAFİK KOMPOZİSYONUNUN BELİRLENMESİ


Arş. Gör. Burak ÇELİK

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği, Türkiye

Tez Danışmanı: Ahmet Tortum

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Amaç: Trafik sayımları, ulaşım planlamasının yapılabilmesi adına ihtiyaç duyulan en temel veri toplanması işidir. Trafik sayımı verilerinin toplanması için çok çeşitli yöntemler (Manuel Sayım: Form Üzerine İşlenerek Sayım, Mekanik Sayaçlarla Sayım, Elektronik Sayaçlarla Sayım; Otomatik Sayım: Pnömatik Tüp, Sabit Sayıcılar, Video Kamera) bulunmaktadır. Bu yöntemler arasında video görüntüleri üzerinden bilgisayarın otomatik algılamasıyla sayım yapılması manuel sayımlarda saatlerce kullanılan insan gücünü ortadan kaldırabilir veya yol sathına yerleştirilen, trafik yüklerinin etkisiyle yıpranıp bozulan otomatik sayım ekipmanlarının maliyetini ortadan kaldırabilir. Bu doğrultuda tezin amacı trafik sayımlarının bilgisayarlı görü ile yapılmasıdır. Yöntem: Çalışma kapsamında farklı tipteki araç imgeleri toplanarak bir veri kümesi oluşturulmuştur. Veri kümesi 13232 imgeden oluşmaktadır. Oluşturulan veri kümesi, imgelerdeki ve videolardaki nesneleri konumlarıyla birlikte tek seferde tespit edebilen yapay bir sinir ağı olan YOLOv3 ile araç tipini tanıyan bir model eğitimi ve test edilmesi için kullanılmıştır. Veri kümesinde bulunan imgelere etiketleme yapıldıktan sonra girdi olarak nesne tanıma algoritmasına verilmiş, algoritma bu imgelerle eğitilmiş, sonuç olarak herhangi bir imge veya video üzerinde bu araçların sınıflandırılması yapılmıştır. Sınıflandırma işlemi tamamlandıktan sonra araçlar sınıflarına göre saydırılmıştır. Bulgular: Çalışma sonucunda araçları %94,92 doğrulukla sınıflandırabilen bir model oluşturulmuş ve %89,88 araç sayım isabeti elde edilmiştir. Sonuç: Kullanılan yöntemle trafik sayımları yüksek isabet oranıyla yapılmıştır. Bu sayede sayımlar çok daha kolay, daha ekonomik ve kısa sürelerde bilgisayar yardımıyla, otomatik bir şekilde yapılabilecektir. Elde edilen veriler ulaşımın planlanması ve trafiğin yönetilmesi amacıyla kullanılabilmektedir.